Ако постојано ви се ладни стапалата и чувствувате трнење – лекарите предупредуваат на сериозна компликација од дијабетесот

Студени стапала, трнење, пецкање и чувство како „задебелени перничиња“ под стапалата можат да бидат сериозен знак за оштетување на нервите кај луѓето со дијабетес, предупредува д-р Аница Бадањак, интернист, ендокринолог и дијабетолог од Загреб. Според неа, овие симптоми не секогаш значат проблем со големите крвни садови, туку често укажуваат на дијабетична невропатија и оштетување на ситната циркулација.

Повод за предупредувањето е случај на пациентка која 13 години живее со дијабетес, висок крвен притисок и покачени масти во крвта. Иако редовно зема терапија, внимава на исхраната и секојдневно пешачи по 4.000 до 5.000 чекори, веќе неколку месеци чувствува силна студенило во стапалата, ноќни трнци и проблеми со чувството во нозете. Доплер-прегледот покажал дека големите артерии и вени се во добра состојба, но симптомите продолжиле.

Лекарката објаснува дека кај луѓето со долготраен дијабетес често доаѓа до оштетување на периферните нерви, што може да предизвика лажно чувство на студени стапала, иако тие всушност имаат нормална температура. Причината е оштетување на нервните влакна надвор од мозокот и ’рбетниот мозок, што доведува до погрешно толкување на температурните сигнали.

Високиот шеќер во крвта со години ги оштетува малите крвни садови и капиларите, што може да предизвика промени на очите, бубрезите и нервите. Според докторката, токму оштетувањето на нервите е една од најчестите компликации на дијабетесот.

Оштетувањата можат да ги зафатат моторните нерви, што доведува до слабеење на мускулите на стапалото, сензорните нерви со губење на чувството за допир, температура и болка, но и автономните нерви кои ја контролираат циркулацијата, срцевата работа и крвниот притисок.

Кога автономните нерви се оштетени, телото не може правилно да го регулира ширењето на крвните садови, што доведува до намален проток на крв во стапалата. Овој проблем се нарекува функционална исхемија – состојба кога ткивата не добиваат доволно кислород и хранливи материи иако големите крвни садови изгледаат уредно на преглед.

Докторката предупредува дека токму овие промени можат да бидат почеток на дијабетично стапало – една од најопасните компликации на дијабетесот, која може да доведе до рани што тешко зараснуваат, инфекции и во најтешките случаи ампутација.

Како превенција, се препорачува строга контрола на шеќерот, мастите и крвниот притисок, правилна исхрана, физичка активност, непушење и носење удобна и топла обувка. Лекарите предупредуваат дека лицата со намалено чувство во стапалата не смеат да ги загреваат нозете со врела вода, термофори или грејни перничиња бидејќи можат да добијат изгореници без да почувствуваат болка.

Во текстот се споменува и терапија со јаглерод диоксид преку кожа, која според студиите може да ја подобри микроциркулацијата, да го зголеми снабдувањето со кислород во ткивата и да помогне во обновување на нервните влакна. Пациентите кои ја примиле оваа терапија прво забележале дека стапалата повеќе не им биле ладни, а кај дел од нив се намалиле трнењето, пецкањето и болката.

Дополнително, лекарите предупредуваат дека хроничниот стрес исто така може да биде причина за студени стапала и раце. Во состојба на стрес телото лачи адреналин и кортизол, хормони кои ги стеснуваат крвните садови и ја намалуваат циркулацијата во екстремитетите.

Експертите апелираат сите лица со дијабетес најмалку еднаш годишно да прават преглед на стапалата и проценка на ризик за дијабетично стапало, бидејќи навременото откривање и третман можат да го намалат ризикот од ампутација дури за 85 проценти.