Науката открива како да живеете 100 години: Што да јадете, колку да спиете и кои навики да ги избегнувате
Интересот за долговечност повторно е во центарот на вниманието откако Етел Катерхам беше прогласена за најстара жива личност во светот. Нејзиниот животен век од над 115 години повторно ја отвори дебатата што навистина влијае на долг и здрав живот.
Иако многумина сметаат дека сè зависи од генетиката, научниците велат дека гените учествуваат со околу 20 до 40 проценти, додека остатокот зависи од секојдневните навики, исхраната, движењето и начинот на живот.
Современите истражувања покажуваат дека најголемо влијание врз долговечноста има исхраната базирана на природни и минимално преработени намирници.
Меѓу најпрепорачуваните намирници се:
- свежо овошје и зеленчук,
- интегрални житарки,
- мешунки,
- јаткасти плодови,
- маслиново масло и други здрави масти.
Истовремено, лекарите советуваат значително намалување на:
- преработеното месо,
- транс мастите,
- рафинираниот шеќер,
- брзата и индустриски обработена храна.
Еден од најинтересните принципи доаѓа од Јапонија и се нарекува „хара хачи бу“, што значи да престанете да јадете кога сте околу 80 проценти сити. Оваа навика со години се поврзува со помал ризик од хронични болести и подолг животен век.
Научниците велат дека подеднакво важен е и квалитетниот сон. Според препораките, на возрасен човек му се потребни од 7 до 9 часа сон секоја ноќ.
Во текот на спиењето телото се регенерира, имунитетот се зајакнува, а хормоналниот баланс се стабилизира. Недостатокот на сон, пак, се поврзува со:
- срцеви заболувања,
- дебелина,
- дијабетес,
- когнитивен пад,
- зголемен стрес.
Лекарите предупредуваат дека не е важна само должината на спиењето, туку и редовниот ритам – легнување и будење во приближно исто време секој ден.
Физичката активност е уште еден клучен фактор за долговечност. Според истражувањата, дури и 75 минути брзо пешачење неделно може значително да го намали ризикот од прерана смрт.
Најдобри резултати дава комбинацијата од:
- пешачење,
- пливање,
- велосипедизам,
- лесни вежби за сила,
- истегнување и флексибилност.
Научниците посебно предупредуваат дека долгото седење е еден од најголемите непријатели на здравјето.
Покрај физичкото здравје, големо влијание има и психичката состојба. Хроничниот стрес го забрзува стареењето и го зголемува ризикот од бројни болести.
Како најдобри техники за намалување на стресот се издвојуваат:
- длабоко дишење,
- медитација,
- јога,
- престој во природа,
- повеќе време со семејството и блиските луѓе.
Токму тука доаѓа и советот на Етел Катерхам, која вели:
„Избегнувајте конфликти, бидете смирени и уживајте во животот.“
Научниците истакнуваат дека луѓето кои имаат блиски пријатели, активен социјален живот и чувство на припадност живеат подолго и поквалитетно.
Во таканаречените „сини зони“ во светот, како што е Окинава во Јапонија, долговечноста не е случајност, туку резултат на здрави навики, умереност, движење и силни човечки врски.
Заклучокот на експертите е дека формулата за долг живот не е мистерија, туку комбинација од:
- балансирана исхрана,
- редовно движење,
- квалитетен сон,
- контрола на стресот,
- и добри односи со луѓето околу нас.
На крајот, наједноставниот совет останува и најмоќен – движете се секој ден, хранете се умерено и не заборавајте да уживате во животот.






