Дали несвесно ширите гласини? Сократовиот тест од три прашања го дава одговорот

Во време кога информациите се шират за неколку секунди, а социјалните мрежи овозможуваат секој да сподели мислење или гласина, една древна поука повторно добива на значење. Станува збор за познатиот Сократов троен филтер, едноставен тест од три прашања што со децении се прераскажува како лекција за одговорна комуникација.

Иако историчарите истакнуваат дека не постојат сигурни докази дека старогрчкиот филозоф Сократ навистина ги изговорил зборовите што му се припишуваат во оваа приказна, анегдотата останува една од најпознатите пораки за тоа како треба да комуницираме со другите.

Три прашања пред да кажете нешто

Според приказната, еден човек дошол кај Сократ со желба да му раскаже нешто за негов пријател. Наместо веднаш да го сослуша, филозофот му поставил три едноставни прашања.

Првото било:

„Дали си сигурен дека тоа што сакаш да ми го кажеш е вистина?“

Човекот признал дека не е сигурен, бидејќи информацијата ја слушнал од друго лице.

Според поуката, Сократ сметал дека не е мудро да се шират непроверени информации, бидејќи гласините лесно се пренесуваат и можат сериозно да му наштетат на некого.

Дали е нешто добро?

Потоа следувало второто прашање:

„Дали тоа што сакаш да ми го кажеш е нешто добро или убаво?“

И овојпат одговорот бил негативен.

Сократ тогаш заклучил дека ако информацијата не е ниту проверена, ниту позитивна, треба добро да се размисли дали воопшто има причина таа да се пренесува понатаму.

Дали ќе биде од корист?

На крајот филозофот го поставил и третото прашање:

„Дали таа информација ќе ми биде од некаква корист?“

Човекот повторно одговорил дека нема да биде.

По тоа, Сократ рекол дека нема причина да слуша нешто што не е потврдено, не е добро и нема никаква корист.

Порака што и денес е актуелна

Без разлика дали приказната е историски точна, нејзината поента останува исклучително актуелна и денес.

Како што наведува порталот Nezavisne.com, оваа анегдота често се користи како пример за одговорен пристап кон комуникацијата.

Во ерата на интернетот и социјалните мрежи, непроверените информации, шпекулациите и полувистините можат за многу кратко време да нарушат нечиј углед, да предизвикаат недоразбирања или да создадат непотребни конфликти.

Три прашања што вреди секој да ги запомни

Затоа, многумина сметаат дека Сократовиот троен филтер е едноставен, но моќен потсетник секогаш да си ги поставиме овие три прашања пред да споделиме некоја информација:

Дали е вистина?

Дали е добро?

Дали е корисно?

Ако одговорот на сите три прашања е „не“, можеби е најдобро информацијата да остане несподелена.

Според пораката на оваа позната анегдота, токму ваквиот пристап може да придонесе за поквалитетна комуникација, помалку озборувања и ширење гласини, како и за градење односи засновани на доверба, почит и одговорност.