Историски ден за човештвото: Пред 50 години беше испратена првата фотографија од површината на Марс

Мисијата Viking 1 на НАСА засекогаш го промени начинот на кој човештвото гледа на Марс. На 20 јули 1976 година, лендерот успешно слета на Црвената планета и ја испрати првата фотографија направена директно од нејзината површина – историски момент што отвори ново поглавје во истражувањето на вселената.

Ова беше прво успешно американско слетување на Марс и еден од најголемите технолошки успеси на своето време. Благодарение на Viking 1, научниците за првпат добија можност да го проучуваат марсовскиот пејзаж од непосредна близина, поставувајќи ги темелите за сите идни мисии кон оваа планета.

Програмата Viking се состоеше од две вселенски летала – Viking 1 и Viking 2. Секое од нив имаше орбитер за снимање од орбитата и лендер наменет за слетување и изведување научни експерименти на површината.

Viking 1 беше лансиран на 20 август 1975 година од Кејп Канаверал во Флорида, а по речиси една година патување, на 19 јуни 1976 година влезе во орбитата на Марс. По детални подготовки, лендерот слета на 20 јули во регионот Chryse Planitia, во северната полутопка на планетата.

Само неколку часа по слетувањето, до Земјата пристигна првата црно-бела фотографија од површината на Марс. На неа се гледаа карпест терен, песок и дел од самото летало. За првпат човештвото ја виде површината на Марс од перспектива на летало што навистина се наоѓаше таму.

Фотографијата веднаш го привлече вниманието на научната јавност. Иако не откри докази за постоење живот, овозможи детални анализи на карпите, почвата и геолошките процеси, отворајќи нови прашања за минатото на Црвената планета.

Покрај фотографиите, Viking 1 изврши и бројни научни експерименти. Инструментите ја анализираа атмосферата, составот на почвата и можните биолошки активности. Истражувањата покажаа дека површината е богата со железни оксиди, соединенија кои му ја даваат препознатливата црвена боја на Марс.

Во меѓувреме, орбитерот продолжи да испраќа детални снимки од Марс, меѓу кои и познатото „Лице на Марс“ во регионот Cydonia, за кое подоцна беше утврдено дека станува збор за природна геолошка формација.

Иако првично беше планирано да работи многу пократко, лендерот остана активен повеќе од шест години. Сè до 13 ноември 1982 година испраќаше вредни научни податоци кон Земјата, а неговите резултати и денес се користат во современите истражувања.

Успехот на Viking 1 ги отвори вратите за сите подоцнежни мисии кон Марс, вклучувајќи ги Curiosity, Perseverance и останатите современи ровери. Првата фотографија од површината на Марс останува еден од најзначајните симболи на човечката љубопитност, научниот напредок и желбата за откривање на непознатото.