Крвавите водопади на Антарктикот кријат древен свет: Научниците открија екосистем изолиран повеќе од 1,5 милиони години

Еден од најмистериозните природни феномени на Земјата – Крвавите водопади (Blood Falls) на Антарктикот – повторно го привлече вниманието на научната јавност. Ново истражување открива дека под ледникот Тејлор не се крие само необичен црвен воден тек, туку и древен екосистем составен од микроорганизми чии предци можеби биле целосно изолирани од остатокот од планетата повеќе од 1,5 милиони години.

Истражувањето, објавено во научното списание Nature Geoscience, го предводеше микробиологот Ангела Зумплис од Универзитетот во Калифорнија – Сан Диего, а резултатите отвораат ново поглавје во разбирањето на животот во екстремни услови.

Црвената боја не ја создаваат алги

Кога британско-австралискиот геолог Томас Грифит Тејлор во 1911 година првпат ги забележал Крвавите водопади, научниците претпоставувале дека нивната впечатлива црвена боја е предизвикана од алги, слично како кај розовиот снег во некои поларни и планински предели.

Подоцнежните истражувања покажале дека вистинската причина е сосема поинаква.

Под ледникот се наоѓа древен резервоар со исклучително солена вода, заробена уште од времето кога ледникот го покрил ова подрачје. Поради високата концентрација на сол, водата останала во течна состојба и покрај екстремно ниските температури.

Во неа има големи количества растворено железо. Додека е под мразот, железото останува невидливо, но кога водата ќе избие на површината и ќе дојде во контакт со кислородот од воздухот, започнува процес на оксидација – ‘рѓосување – при што водата добива карактеристична темноцрвена, речиси крвава боја.

Според научниците, станува збор за древна морска вода која останала заробена под ледникот пред најмалку 1,5 милиони години.

Откриен цел древен екосистем

Досега научниците знаеја дека Крвавите водопади се дом на необични бактерии и археи, но новото истражување откри многу повеќе.

Истражувачите се насочиле кон еукариотските микроорганизми – организми чии клетки имаат јадро и сложена внатрешна структура. Во оваа група спаѓаат различни микроскопски организми, вклучувајќи дијатомеи, динофлагелати, хаптофити и трепчести протисти.

Научниците сакале да утврдат дали токму овие организми можат да откријат нови информации за потеклото и историјата на древниот подземен резервоар.

Анализирани 167 примероци

За потребите на истражувањето биле собрани дури 167 примероци од Крвавите водопади, сувите долини Мекмердо и околните морски подрачја.

Примероците биле земени од водата, мразот, седиментот и калта, а потоа била анализирана околинската РНК, што им овозможило на научниците да утврдат кои микроорганизми се навистина живи и активни.

Резултатите ги изненадиле.

Наместо случајно донесени микроорганизми, откриена е единствена заедница тесно поврзана токму со подрачјето на Крвавите водопади.

Микроорганизмите и денес се живи

Анализите покажале дека овие микроорганизми не само што преживеале, туку и денес активно ги извршуваат своите животни процеси длабоко под ледникот.

Научниците ја отфрлиле можноста организмите да биле донесени од морето преку ветер, бидејќи тие биле концентрирани исклучиво околу Крвавите водопади, а нивната генетска структура значително се разликува од современите морски видови.

Токму тие разлики укажуваат дека станува збор за организми кои со милиони години се развивале во целосна изолација.

Живи потомци на древното море

Според истражувачите, Крвавите водопади можеби претставуваат единствен природен „временски капсул“, кој ги чува потомците на древен морски екосистем што постоел пред Антарктикот да стане ледена пустина.

Во текот на милиони години континентот постепено се ладел, а денес е покриен со милијарди тони мраз. Сепак, овие микроорганизми успеале да опстанат во заробената солена вода.

Солта била клучот за преживување

Научниците сметаат дека високата концентрација на сол создала природно засолниште, бидејќи ја намалува точката на замрзнување на водата и овозможува постоење на течни „џебови“ под мразот.

Дополнително, некои микроорганизми развиле посебни приспособувања за живот во екстремно солени услови, додека други можеби преживувале долги периоди во состојба на мирување, повторно активирајќи се кога условите тоа го дозволиле.

Нов прозорец кон минатото на Земјата

Доколку овие заклучоци се потврдат, Крвавите водопади претставуваат едно од најзначајните природни откритија во последните години.

Наместо древните екосистеми да се реконструираат само преку фосили и карпи, научниците сега имаат можност директно да ги проучуваат живите потомци на организми кои постоеле уште пред формирањето на денешната ледена покривка на Антарктикот.

Истражувачите сметаат дека ова откритие ќе помогне подобро да се разбере како животот опстанува во екстремни услови, но и како климатските промени влијаеле врз поларните екосистеми низ геолошката историја на Земјата.