(ВИДЕО) Археолозите открија траги што се совпаѓаат со евангелските описи: Дали ова е вистинската Исусова гробница?

Археолошките ископувања под Црквата на Светиот гроб во Ерусалим открија древен каменолом, обработувани површини и гробници врежани во карпа – елементи што во голема мера се совпаѓаат со описот на местото на погребувањето на Исус во Новиот завет.

Наодите повторно го отворија прашањето дали црквата навистина се наоѓа на локацијата на која, според христијанското предание, Исус бил распнат, погребан и воскреснал.

Истражувањето го предводи професорката Франческа Романа Стасола од римскиот Универзитет „Сапиенца“. Ископувањата започнале во 2022 година, паралелно со големиот проект за обнова на подот на црквата.

Откриен древен погребен пејзаж

Под денешната градба археолозите пронашле остатоци од каменолом кој бил користен уште во железното време. Откако експлоатацијата на каменот престанала, во различни делови од карпата биле врежувани гробници.

Со текот на времето, делови од напуштениот каменолом биле исполнети со земја и претворени во мали обработувани површини. Археоботаничките анализи откриле маслинови семки, семки од грозје и полен, што укажува дека на ова место некогаш растеле маслинки и винова лоза.

ВИДЕОТО ПОГЛЕДНЕТЕ ГО ТУКА

Според истражувачите, земјоделската активност постоела пред владеењето на римскиот цар Адријан, односно пред првата половина на вториот век. Тоа значи дека ваков пејзаж можел да постои и во периодот во кој, според историските и христијанските извори, живеел Исус.

Од Латинската патријаршија во Ерусалим наведуваат дека археолошките анализи ја потврдиле постепената преобразба на просторот од каменолом во земјоделска и погребна зона, со маслинки и винова лоза. Деталите за истражувањето се објавени на официјалната страница на Патријаршијата.

Наодите потсетуваат на описот во Евангелието според Јован

Откривањето на древните обработувани површини е особено значајно поради описот во Евангелието според Јован. Во него се наведува дека на местото на распнувањето имало градина, а во неа нова гробница во која дотогаш никој не бил положен.

„Ги идентификувавме обработуваните површини“, изјавила Стасола, објаснувајќи дека археоботаничките наоди се совпаѓаат со описот на зелениот простор меѓу Голгота и гробницата.

Според „Тајмс оф Израел“, на местото биле изградени ниски камени ѕидови, а просторот меѓу нив бил исполнет со земја и користен за одгледување растенија.

Во непосредна близина биле откриени и повеќе гробници издлабени директно во карпата. Таквиот начин на погребување одговара на еврејските погребни практики во Ерусалим во првиот век и на описите во евангелијата според Матеј, Марко, Лука и Јован.

Како споменот за местото преживеал со векови?

Едно од најголемите прашања е како локацијата што христијанската традиција ја поврзува со Исусовото погребување останала позната во текот на неколку века.

Во вториот век, за време на владеењето на царот Адријан, над просторот биле изградени римски објекти. Во четвртиот век, по наредба на царот Константин, тие биле отстранети, а околу гробницата која веќе била почитувана од христијаните започнала изградбата на првата црква.

Археолозите сметаат дека работниците на Константин ја изолирале почитуваната гробница од околната карпа и другите погребни комори. Над неа подоцна бил оформен централниот простор на светилиштето, а денес таму се наоѓа посебната градба позната како Едикула.

Останува отворено прашањето дали христијанската заедница непрекинато го чувала сеќавањето на локацијата или местото било повторно препознаено во времето на Константин. Сепак, неговото почитување како Исусова гробница е историски потврдено најдоцна од четвртиот век.

Археологијата не може да докаже дека гробницата му припаѓала на Исус

Новите наоди ја зајакнуваат историската веројатност дека просторот под Црквата на Светиот гроб во првиот век бил погребна зона со градина, надвор од тогашните градски ѕидини.

Тоа одговара на повеќе елементи од евангелските описи, но не претставува доказ дека конкретната гробница му припаѓала на Исус. Не е пронајден натпис со неговото име, ниту предмет што може недвосмислено да се поврзе со него.

Археологијата исто така не може да го докаже или побие воскресението, бидејќи тоа припаѓа во сферата на религиозната вера, а не на материјалните наоди.

Стасола нагласува дека најголемата вредност на истражувањето е откривањето на историјата на луѓето кои низ вековите го почитувале ова место. Независно од ставот за историската автентичност на гробницата, неспорен е фактот дека генерации верници доаѓале таму и ја изразувале својата вера.

Истражувањата продолжуваат

Ископувањата се спроведуваат со поддршка на трите главни христијански заедници што управуваат со црквата – Грчката православна патријаршија, Кустодијата на Светата Земја и Ерменската патријаршија – како и во соработка со израелските археолошки институции.

Прелиминарните извештаи за ископувањата од 2022 до 2025 година се објавени во археолошкото списание „Liber Annuus“ на Studium Biblicum Franciscanum.

За целосна анализа на пронајдените монети, керамика, стакло, органски остатоци и градежни слоеви ќе бидат потребни уште години. Досегашните откритија не ја решаваат мистеријата, но покажуваат дека под едно од најсветите места на христијанството навистина постоел пејзаж сличен на оној опишан во Новиот завет.