пред 7 часа Временскиот феномен Ел Нињо веќе е цврсто воспоставен и во наредните месеци се очекува дополнително да зајакне до „многу силен“ интензитет, предупреди Светската метеоролошка организација во најновата прогноза објавена на 3 септември.
Според прогнозите на глобалните центри на СМО, постои речиси 100-процентна веројатност Ел Нињо да продолжи во текот на есента и зимата и да се задржи најмалку до февруари 2027 година. Се очекува феноменот да го достигне својот врв кон крајот на 2026 година, а неговите климатски последици да продолжат да се чувствуваат и во 2027 година.
Исклучително топли води во Пацификот го засилуваат феноменот
Ел Нињо е поврзан со невообичаено загревање на површинските води во централниот и источниот екваторијален Пацифик.
Тие температурни промени влијаат врз атмосферската циркулација, ветровите, воздушниот притисок и распределбата на врнежите низ голем дел од светот.
СМО соопшти дека во моментов водите во тропскиот Пацифик се исклучително топли и продолжуваат да се загреваат, што создава услови за дополнително засилување на Ел Нињо.
Ризик од суши, поплави и екстремни горештини
Многу силен Ел Нињо може значително да ги промени моделите на температури и врнежи.
Тоа значи дека во различни делови од светот може да се зголеми веројатноста за:
долготрајни суши,
екстремни горештини,
обилни врнежи и поплави,
проблеми со земјоделското производство,
нарушувања во снабдувањето со вода и енергија.
Сепак, СМО нагласува дека силата на Ел Нињо не значи автоматски дека последиците ќе бидат подеднакво силни во секоја држава. Ефектите зависат од регионот, сезоната и од други климатски фактори, меѓу кои состојбите во Индискиот и Атлантскиот Океан.
Гутереш: Светот влегува во зона на зголемен ризик
Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, предупреди дека исклучително силниот Ел Нињо се развива во услови кога глобалните температури и температурите на океаните веќе се на многу високи нивоа.
Тој порача дека светот се соочува со зголемен ризик од екстремни временски настани и дека потребата од подготовка и климатска акција станува уште поголема.
СМО бара засилена подготовка
Генералната секретарка на Светската метеоролошка организација, Селест Сауло, ги повика владите, метеоролошките служби, цивилната заштита и хуманитарните организации навреме да се подготват.
Прогнозите за Ел Нињо се особено важни за земјоделството, здравството, водоснабдувањето, енергетиката и службите за управување со катастрофи.
СМО нагласува дека раните предупредувања овозможуваат мерки да се преземат пред сушата, поплавите или екстремната топлина да прераснат во големи кризи.
Британците: Може да биде најсилниот Ел Нињо во современото искуство
Британската метеоролошка служба „Met Office“ претходно објави уште подраматична проценка.
Според нивните долгорочни модели, Ел Нињо во 2026 година би можел да стане најсилниот забележан во живо сеќавање и можеби најголемиот ваков настан од 19 век наваму.
Професорот Адам Скејф од „Met Office“ изјави дека никогаш претходно не видел толку силен сигнал за Ел Нињо во нивните прогностички модели. Сепак, станува збор за прогноза и конечниот интензитет ќе зависи од развојот на океанските и атмосферските услови во следните месеци.
Веќе се чувствуваат последици во Централна Америка
Во некои делови од светот последиците веќе стануваат видливи.
Ел Салвадор и Панама кон крајот на август прогласија највисоко ниво на тревога поради сушата поврзана со Ел Нињо. Во Ел Салвадор се пријавени загуби на земјоделски култури, додека во Панама сушните услови создадоа проблеми и за водните ресурси.
Во Централноамериканскиот „сув коридор“, кој опфаќа делови од Гватемала, Хондурас и Ел Салвадор, веќе се пријавуваат сериозни загуби кај производството на пченка и други основни земјоделски култури.
ОН предупредуваат и на зголемен ризик од глад
Светската програма за храна на Обединетите нации предупредува дека засилувањето на Ел Нињо може дополнително да ја влоши несигурноста со храна во некои од најранливите земји.
Според анализата на организацијата, до крајот на 2027 година околу 274 милиони луѓе во 45 земји би можеле да се соочат со акутна несигурност во снабдувањето со храна, што е за околу 49 милиони повеќе од сегашното ниво.
Затоа Светската програма за храна веќе активира превентивни мерки во повеќе држави, меѓу кои Ел Салвадор, Гватемала, Чад, Мавританија, Јужен Судан и Уганда.
Што всушност е Ел Нињо?
Ел Нињо е природна климатска појава и е дел од поширокиот систем познат како ENSO – Ел Нињо/Јужна осцилација.
Феноменот обично се јавува на секои две до седум години и вообичаено трае од девет до дванаесет месеци, иако неговото времетраење и интензитет можат значително да варираат.
Загревањето на екваторијалниот Пацифик ја менува атмосферската циркулација и може да предизвика сосема различни последици во различни делови од светот – суша во еден регион и натпросечни врнежи и поплави во друг.
Ел Нињо не е исто што и климатските промени
Важно е да се направи разлика меѓу природниот феномен Ел Нињо и долгорочните климатски промени предизвикани од човековото влијание.
Ел Нињо природно се појавувал и во минатото, но денес неговото привремено загревачко влијание се надоврзува на веќе потопла глобална клима.
Токму оваа комбинација е една од причините поради кои научниците особено внимателно го следат сегашниот настан.
Најновата проценка на СМО е јасна: Ел Нињо допрва ќе се засилува, најверојатно ќе го достигне врвот кон крајот на 2026 година, а светот треба да биде подготвен за период со зголемен ризик од екстремни горештини, суши и поплави што може да продолжат и во 2027 година.
Можам да го следам развојот на Ел Нињо и да ти јавам кога ќе има нова прогноза за Европа и Македонија.
