Јогуртот важи за здрав, но една негова верзија може да ги оштети забите: Стоматолозите објаснуваат зошто

Јогуртот е богат со протеини и калциум и често се препорачува како здрав појадок или ужина. Сепак, стоматолозите предупредуваат дека не се сите видови еднакво добри за забите – најголемата опасност се крие во засладените јогурти и лепливите додатоци што остануваат на глеѓта.

Тоа не значи дека јогуртот треба да се исфрли од исхраната. Обичниот, незасладен млечен јогурт може да биде добар избор, додека ароматизираните варијанти со многу додаден шеќер, гранола, џем или преливи можат да го зголемат ризикот од кариес ако се консумираат често.

Проблемот не е јогуртот, туку шеќерот

Кога шеќерите и другите ферментирачки јаглехидрати ќе дојдат во контакт со бактериите во забниот плак, се создаваат киселини што ја напаѓаат површината на забот.

Доколку ваквите напади се повторуваат во текот на денот, минералите постепено почнуваат да ја напуштаат глеѓта. Со текот на времето може да дојде до деминерализација, слабеење на површината на забот и појава на кариес.

Американскиот Национален институт за стоматолошки и краниофацијални истражувања потврдува дека кариесот започнува кога бактериите создаваат киселини што ја напаѓаат забната глеѓ.

Британската национална здравствена служба, пак, ги наведува ароматизираните јогурти меѓу производите што можат да содржат значително количество додадени, односно слободни шеќери.

Гранолата и џемот дополнително го зголемуваат ризикот

Јогуртот често се комбинира со гранола, путер од кикирики, чоколадни трошки, мед, џем или други слатки преливи.

Некои од овие додатоци се лепливи и подолго остануваат во вдлабнатините на забите и меѓузабниот простор. Така бактериите добиваат повеќе време да ги претвораат шеќерите во киселини.

Затоа не е важна само вкупната количина шеќер, туку и колку често се јаде и колку долго остатоците остануваат во устата.

Постојаното земање по неколку лажици јогурт во текот на повеќе часови може да биде понеповолно за забите отколку целата порција да се изеде одеднаш, најдобро како дел од оброк.

Обичниот млечен јогурт може да биде корисен

Јогуртот сам по себе не е непријател на забите. Млечните варијанти природно содржат калциум, фосфати и казеински протеини, кои учествуваат во заштитата и одржувањето на забната глеѓ.

Американската стоматолошка асоцијација наведува дека млекото и јогуртот можат да помогнат во зајакнувањето на глеѓта.

Истражување објавено во 2022 година, во кое биле опфатени јапонски испитаници на возраст од 40 до 79 години, открило поврзаност меѓу поголемиот внес на јогурт и помалиот ризик од губење заби поради пародонтални заболувања.

Истражувањето покажува поврзаност, а не докажува дека јогуртот директно го спречува губењето на забите. Авторите сметаат дека можно објаснување се промените во оралниот микробиом и подобрата состојба на непцата.

Кој јогурт е подобар избор?

Стоматолозите предност им даваат на:

• обичниот незасладен јогурт;
• незасладениот грчки јогурт;
• производите без додаден шеќер;
• млечните јогурти со калциум, фосфати и протеини;
• јогуртот засладен дома со умерено количество свежо овошје.

Поголемо внимание треба да се посвети на:

• овошните и ароматизираните јогурти;
• јогуртите со овошен или сладок слој на дното;
• течните јогурти со додаден шеќер;
• детските јогурти во туба;
• десертните јогурти со чоколада, карамела или бисквити;
• готовите комбинации со засладена гранола и џем.

Кај растителните алтернативи треба да се провери декларацијата. Некои се збогатени со калциум, но можат да содржат повеќе додаден шеќер и да немаат ист протеински состав како млечниот јогурт.

Што да направите откако ќе изедете јогурт?

По консумирањето јогурт, особено засладена варијанта, стоматолозите препорачуваат неколку едноставни чекори:

• испијте или исплакнете ја устата со обична вода;
• не го задржувајте јогуртот долго во устата;
• избегнувајте да го јадете по малку во текот на повеќе часови;
• по потреба џвакајте гума без шеќер за да го поттикнете создавањето плунка;
• користете паста за заби со флуор;
• редовно чистете го просторот меѓу забите;
• одете на редовни стоматолошки контроли.

Ако сте јаделе покисел јогурт или комбинација со кисело овошје, не мора веднаш агресивно да ги четкате забите. Американската стоматолошка асоцијација советува по изложување на киселини устата прво да се исплакне со вода, а со четкањето да се почека приближно од 30 минути до еден час.

Најважна е зачестеноста

Една порција засладен јогурт нема автоматски да ја оштети глеѓта. Ризикот се зголемува кога слатките и лепливи производи се консумираат повеќепати во текот на денот, а забите постојано се изложени на нови киселински напади.

Затоа јогуртот е подобро да се јаде како дел од оброк отколку постојано да се грицка како ужина. Лицата што веќе имаат кариес, сува уста, ортодонтски апарат или зголемен ризик од расипување на забите треба дополнително да внимаваат на количеството додаден шеќер.

Заклучокот на стоматолозите е дека јогуртот не треба да се избегнува, туку правилно да се избира. Обичниот и незасладен јогурт може да остане дел од урамнотежената исхрана, додека засладените варијанти треба да се третираат повеќе како десерт отколку како секојдневна здрава ужина.

Извори: Американска стоматолошка асоцијација, NHS, Национален институт за стоматолошки и краниофацијални истражувања и „Journal of Clinical Periodontology“.

Текстот е од информативен карактер и не е замена за индивидуален стоматолошки преглед.