ВИДЕО | Научниците снимија како пчелиното осило продолжува да вбризгува отров и откако ќе се одвои од телото

Пчелиното осило не престанува да дејствува кога пчелата ќе се оддалечи. Ново истражување открива дека во него работи сложен механизам со два ситни, флексибилни клипа, кои овозможуваат продолжено вбризгување отров. Научниците успеале детално да го снимат овој процес и да објаснат како функционира необичната биолошка микропумпа.

Истражувањето, објавено во научното списание „Proceedings of the National Academy of Sciences“ (PNAS), го спровеле научници од универзитетите „Маквори“ и „Нов Јужен Велс“ во Австралија. Користеле брзи камери, микрокомпјутерска томографија и физички модел за да ја проучат структурата на осилото и неговото движење.

За да го набљудуваат вбризгувањето, истражувачите поставиле одвоено осило во проѕирен гел што ја имитира човечката кожа. Така можеле да видат како неговите назабени делови, наречени ланцети, се движат наизменично и навлегуваат сè подлабоко во подлогата.

Со ланцетите се поврзани два флексибилни елемента што дејствуваат како клипови. Додека едниот го потиснува отровот напред, другиот се собира при враќањето, овозможувајќи комората повторно да се наполни. При разминувањето, двата елемента ја менуваат формата, а потоа ја обновуваат и го продолжуваат циклусот.

Ваквата усогласена работа овозможува континуиран проток и го ограничува враќањето на отровот назад. Механизмот истовремено учествува и во продирањето на осилото во ткивото.

Самостојното дејствување е можно затоа што одвоениот апарат ги задржува мускулите, нервите, кесичката со отров и структурите за пумпање. При набљудувањата, силното и редовно пумпање траело од 15 до 70 секунди, додека послаби движења можеле да продолжат и подолго.

Научниците одамна знаеле дека осилото на медоносната пчела може да продолжи да вбризгува отров по одвојувањето. Новината е деталниот увид во работата на неговите внатрешни делови и начинот на кој тие се усогласуваат.

Откритието е интересно и за инженерите. Систем што пренесува мали количества течност во толку ограничен простор би можел да послужи како инспирација за минијатурни пумпи, микроигли и уреди за прецизно доставување лекови.

Засега станува збор за можност за идна примена. Пред да се развие таков уред, истражувачите треба да утврдат како природниот механизам би можел успешно да се пресоздаде со вештачки материјали.