Капетановиќ на Самитот на Берлинскиот процес: Време е регионалните ветувања да се претворат во напредок

Генералниот секретар на Советот за регионална соработка (RCC), Амер Капетановиќ, повика на обновена политичка решителност за забрзување на регионалната соработка, унапредување на Заедничкиот регионален пазар (CRM), поттикнување на помирувањето и исполнување на постојните обврски, на денешниот Самит на лидерите на Берлинскиот процес во Свети Стефан, Црна Гора.

Обраќајќи им се на лидерите на Западен Балкан Шест, како и на европските и меѓународните партнери, Капетановиќ истакна дека променливото геополитичко опкружување и обновениот моментум во политикта на ЕУ за проширувањето бараат регионот да се движи побрзо, да го отвори патот кон помирување, да ја зајакне економската интеграција и да ги надмине пречките за практична соработка. Осврнувајќи се на достигнувањата на Берлинскиот процес, вклучително и договорите за роаминг и регионална мобилност, Капетановиќ нагласи дека овие резултати се овозможени благодарение на континуираната политичка поддршка, регионалната сопственост врз процесите и тесната соработка со Европската унија и нејзините земји членки.

„Динамиката на регионалната соработка не е на нивото на кое треба да биде. Техничкиот напредок премногу често се движи побрзо од политичките одлуки, а одлуките побрзо од нивното спроведување“, изјави Капетановиќ. Осврнувајќи се на следниот Самит на Берлинскиот процес, генералниот секретар на RCC истакна три приоритети: зајакнување на Берлинскиот процес како катализатор за проширувањето на ЕУ и регионалната интеграција, преку постепен пристап до Единствениот пазар на ЕУ; понатамошен развој на Заедничкиот регионален пазар за привлекување инвестиции и создавање работни места; и забрзување на спроведувањето на преземените обврски за слободно движење на луѓе, стоки и услуги во рамките на регионот, со што ќе се поттикне помирувањето.

„Нашиот кредибилитет е ставен на тест: сè уште ветуваме повеќе отколку што исполнуваме. Мора да го довршиме она што го ветивме во однос на слободното движење на луѓе, стоки и услуги низ регионот“, нагласи тој. Капетановиќ исто така подвлече дека регионалната соработка останува од суштинско значење за пошироката безбедност, стабилност и отпорност на Европа, нагласувајќи дека стабилен и поврзан Западен Балкан, цврсто втемелен во европските правила и стандарди, е составен дел од безбедна Европа.

Во текот на изминатата година, RCC, заедно со владите и регионалните и европските партнери, интензивно работеше на развивање практични иницијативи во рамките на агендата на Берлинскиот процес, засновани на Акцискиот план за Заедничкиот регионален пазар и Зелената агенда за Западен Балкан, во согласност со обврските преземени на Самитот во Лондон во 2025 година. Овие напори беа насочени кон олеснување на инвестициите, поддршка на стартапите и малите бизниси, зајакнување на врските со европската индустрија, унапредување на дигиталната поврзаност и забрзување на зелената транзиција на регионот.

Придонесот на RCC кон претседавањето на Црна Гора со Берлинскиот процес во 2026 година вклучуваше и неколку конкретни достигнувања. Во септември, RCC го организираше Третиот министерски состанок за Зелената агенда за Западен Балкан во Жабљак, каде што регионот ја усвои Министерската декларација за 2026 година и клучните регионални иницијативи за климатска адаптација, заштита на биодиверзитетот, обновување на шумите и намалување на загадувањето со пластика. Осмиот Дигитален самит на Западен Балкан, одржан во Херцег Нови на 13 и 14 октомври, организиран од Министерството за јавна администрација на Црна Гора, под покровителство на Владата на Црна Гора и во партнерство со Советот за регионална соработка, го поздрави Регионалниот патоказ за вештачка интелигенција, изработен од RCC, и заврши со утврдување приоритети за дигитален идентитет, подостапен роаминг со ЕУ, сајбер-безбедност и посилна дигитална поврзаност. Патоказот беше усвоен на денешниот Самит на лидерите на Берлинскиот процес. Претходно, на 30 септември во Будва, RCC го олесни започнувањето на Партнерството за индустриски паркови Западен Балкан Шест и ЕУ, поврзувајќи седум индустриски паркови и деловни зони од Западен Балкан Шест со шест партнери од ЕУ, со цел зајакнување на индустриската соработка, можностите за инвестиции и интеграцијата во европските синџири на вредност.

Самитот на лидерите на Берлинскиот процес го означува завршувањето на претседавањето на Црна Гора со Берлинскиот процес во 2026 година, обединувајќи ги регионалните и европските лидери за да го разгледаат постигнатиот напредок и да ги утврдат приоритетите за следната фаза на регионалната соработка и европската интеграција.

Текстот Капетановиќ на Самитот на Берлинскиот процес: Време е регионалните ветувања да се претворат во напредок е превземен од МАКФАКС.