Меѓународна конференција на Народната банка -„Централното банкарство во услови на постојани светски промени: поттикнување стабилност, иновации и издржливост“

Изминатите неколку години, централните банки успешно се справија со неколку сериозни и последователни шокови, успевајќи да ја смират инфлацијата, но и да ја одржат и да ја зајакнат финансиската стабилност. Сепак, неизвесноста во светски рамки сѐ уште е исклучително висока, поради постојаните геополитички тензии, трговските војни, како и поради брзиот пробив на новите технологии, коишто покрај низата предности, носат и одредени ризици, велат од НБРМ.

Неодамнешното избувнување на војната на Блискиот Исток значително го нарушува светскиот контекст, создавајќи ризици за повторен раст на светската инфлација и за влошување на економските изгледи во светот. Во вакви услови, централните банки и натаму треба да бидат фокусирани на одржувањето на ценовната и на финансиската стабилност, покажувајќи ја способноста за соодветно справување со можните шокови. Напоредно со ова, сѐ побројните дигитални иновации и пробивот на вештачката интелигенција ги трансформираат финансиските системи, коишто се обидуваат да воспостават рамнотежа меѓу поддршката од технолошкиот напредок и одржувањето на стабилноста, оценуваат од НБРМ.

За ова се зборуваше на почетокот на Меѓународната конференција на високо ниво, во организација на Народната банка, во соработка со Европскиот форум за европски пари и финансии (SUERF – The European Money and Finance Forum) на тема „Централното банкарство во услови на постојани светски промени: поттикнување стабилност, иновации и издржливост“.

Конференцијата ја отвори гувернерот на Народната банка Трајко Славески, а воведно обраќање имаше и премиерот Христијан Мицкоски.

Во своето обраќање, гувернерот Славески нагласи дека стабилизираната инфлација, солидните девизни резерви и стабилниот банкарски систем овозможуваат поголема отпорност и поголема можност за реакција на централните банки на нoвите светски предизвици.

„Инфлацијата во регионот на Западен Балкан е значително намалена, од околу 15%, во просек, во 2022 година, на приближно 3,6% на крајот на 2025 година, при што процесот на дезинфлација е постигнат без предизвикување рецесија или нарушување на финансиската стабилност. Ова е резултат на навремените и координирани мерки на централните банки, насочени кон стабилизирање на инфлациските очекувања. Покрај ова, кај нас, нивото на девизните резерви е зголемено за околу 70% во однос на претпандемичниот период, при што тие обезбедуваат добри услови за ублажување на надворешните шокови и за поддршка на стабилноста на девизниот курс“, истакна гувернерот Славески, посочувајќи дека банкарскиот сектор во регионот ја задржа стабилноста, а неговата отпорност е зголемена, со високо ниво на капитална адекватност од 19,4% и ниско учество на нефункционалните кредити од 2,8%.

„Овие показатели укажуваат на солидна основа за справување со потенцијалните ризици со внимателно осмислени политики. Стабилноста мора да биде нашето сидро и во услови на светски промени“, истакна гувернерот нагласувајќи ја потребата од кредибилни политики и силни институции за справување со идните предизвици.

Премиерот Христијан Мицкоски, во своето излагање, посочи дека живееме во време на длабоки и брзи светски промени, во кое економските текови, финансиските пазари и безбедносните предизвици се испреплетуваат повеќе од кога било досега, при што улогата на централното банкарство станува уште поважна – не само како чувар на ценовната стабилност, туку и како столб на довербата, стабилноста и на економската отпорност.

„Отпорноста е клучниот збор на нашето време. Отпорност значи способност да се издржат шоковите, но и да се излезе посилен од нив. Тоа значи диверзификација на економијата, стабилни јавни финансии и доверба во институциите. Централните банки се во срцето на оваа отпорност. Гувернерите мора да ги почитуваат законите и да бидат дел од движечката сила. Денес, повеќе од кога било, ни е потребна координација меѓу централните банки, владите и меѓународните партнери. Светските предизвици бараат заеднички одговори. Само преку соработка можеме да изградиме систем којшто ќе биде стабилен, иновативен и подготвен за иднината“, истакна Мицкоски.

Во рамките на Конференцијата се одржуваат повеќе панел-дискусии посветени на макроекономските политики и справувањето со кризи, дигитализацијата и иновациите во финансискиот систем, како и финансиската стабилност и макропрудентните алатки.

На настанот учествуваат гувернери, претставници на централните банки и на меѓународните институции.

Текстот Меѓународна конференција на Народната банка -„Централното банкарство во услови на постојани светски промени: поттикнување стабилност, иновации и издржливост“ е превземен од МАКФАКС.