Трамп во офанзива пред конгресните избори: „Ве молам, преправајте се дека моето име е на гласачкото ливче“

Доналд Трамп ја засилува кампањата низ САД пред конгресните избори на 3 ноември, стравувајќи дека републиканците би можеле да ја загубат контролата врз Претставничкиот дом, па дури и врз Сенатот. Падот на неговиот рејтинг, незадоволството од економската политика и послабата мотивираност на републиканските гласачи ги зголемуваат предизвиците за Белата куќа. Трамп предупредува дека победа на демократите би отворила пат за нова постапка за негов импичмент.

„Ве молам, преправајте се дека моето име е на гласачкото ливче“ — со оваа порака американскиот претседател Доналд Трамп веќе со недели ги започнува и завршува своите собири низ земјата. Изјавата ја открива една од главните слабости со кои се соочуваат републиканците пред ноемвриското гласање: дел од нивните поддржувачи излегуваат на избори првенствено кога и самиот Трамп е кандидат.

На претстојните конгресни избори неговото име нема да биде на гласачкото ливче, но исходот може значително да влијае врз неговото претседателствување. Доколку демократите освојат мнозинство во Конгресот, би добиле поголема моќ да ја контролираат администрацијата, да отвораат истраги и да го блокираат законодавниот план на Белата куќа.

Токму затоа Трамп започна интензивна турнеја, која Белата куќа ја нарекува „блиц-кампања за меѓуизборите“. Целта е да се мобилизираат републиканските гласачи и да се спречи демократскиот напредок, кој, според анкетите и изборните анализи цитирани во извештајот, би можел да ја загрози републиканската контрола врз двата дома на Конгресот.

Пад на рејтингот и незадоволство од економијата

Најголем проблем за Трамп е расположението на американските граѓани, особено во однос на економијата и растечките трошоци за живот.

Анкетата на „Ројтерс“ и „Ипсос“, според објавените податоци, покажува дека поддршката за претседателот паднала на 32 проценти. Истражувањето на „Пју рисрч центар“ бележи поддршка од околу 30 проценти, додека анкетата на АП-НОРК наведува дека Трамп има поддршка од 36 проценти меѓу регистрираните гласачи.

Во исто време, според АП-НОРК, околу три четвртини од граѓаните не ја одобруваат неговата економска политика и одговорот на зголемените животни трошоци.

Незадоволството е видливо и во приоритетите на гласачите. Економијата е важна тема за 85 проценти од испитаниците, трошоците за живот за 84 проценти, а војната со Иран за 64 проценти.

„Ова се избори за трошоците за живот“, изјавила за Пи-Би-Ес Ејми Волтер, уредничка на „Кук политикал рипорт“, оценувајќи дека граѓаните директно го поврзуваат растот на цените со претседателот и неговите политики.

Анкетата на „Ројтерс“ и „Ипсос“, како што се наведува во извештајот, покажува дека 78 проценти од испитаниците го обвинуваат Трамп за силниот раст на животните трошоци.

Дополнителен притисок врз домаќинствата создаваат цените на горивата. Според податоците наведени во текстот, по почетокот на војната со Иран инфлацијата во септември се забрзала на 3,7 проценти на годишно ниво, додека бензинот поскапел за 9,1 процент од август до септември.

Марк Занди од „Мудис аналитикс“ проценува дека конфликтот досега го чинел просечното американско домаќинство околу 2.000 долари.

Незадоволството се одразува и врз потрошувачкото расположение. Индексот на моменталните економски услови на Универзитетот во Мичиген во октомври паднал на 44,7 поени, што според извештајот е рекордно ниско ниво.

Ветување за 5.000 долари по граѓанин

Обидувајќи се да го ублажи незадоволството, Трамп ветува финансиска помош за Американците. На републикански собир во Далас во септември, тој најавил дека секој полнолетен американски државјанин би можел да добие „дивиденда“ од 5.000 долари, под услов републиканците да го задржат мнозинството во двата дома на Конгресот.

Претседателот додал дека парите мора да се потрошат во САД. Сепак, предлогот наишол на отпор и кај дел од републиканците и кај демократите, а аналитичарите изразиле сомнежи за неговата практична изводливост.

Со оглед на тоа што САД имаат околу 245 милиони полнолетни граѓани, исплатата на по 5.000 долари за секој од нив би чинела приближно 1,2 билиони долари.

Скептицизмот е значителен и меѓу гласачите. Според анкета на „Економист“ и „ЈуГов“, 61 процент од испитаниците не веруваат дека Трамп навистина ќе ги исплати ветените пари.

Ова не е прво вакво ветување што предизвикува сомнежи. Претходните најави за исплати финансирани преку буџетските заштеди на Одделот за владина ефикасност, познат како ДОГЕ, како и за поврат од 2.000 долари финансиран од царинските приходи, според текстот, не биле реализирани во најавениот облик.

Во меѓувреме, администрацијата најавила и помали исплати, вклучително и поврати од 500 долари за дел од осигурениците во системот „Обамакер“ и еднократна помош од 90 долари за пензионери опфатени со „Медикер“. Овие најави се значително поскромни од ветените 5.000 долари за секој полнолетен граѓанин.

Демократите со предност, републиканците со послаба мотивација

Анкетите за конгресното гласање укажуваат на предност на демократите. Според збирните податоци на „Силвер булетин“, тие водат со просечна разлика од 8,6 процентни поени, односно 9,3 поени кога пресметката се приспособува на гласачите кои најверојатно ќе излезат на избори.

Заедничката анкета на „ЊузНејшн“ и ДДХК, пак, им дава поддршка од 49 проценти на демократите, наспроти 42 проценти за републиканците.

Дополнителен проблем за партијата на Трамп е мотивацијата на гласачите. Според истражувањето на „Расмусен рипортс“, 66 проценти од демократите се многу мотивирани да гласаат, во споредба со 51 процент од републиканците.

Анкетата на „Ројтерс“ и „Ипсос“ покажува и дека меѓу оние што планираат да излезат на гласање, 62 проценти сакаат да го изразат своето противење на Трамп, додека 36 проценти сакаат да му дадат поддршка.

Републиканскиот стратег Чарли Џероу смета дека разликата во мотивацијата може да се намали како што ќе се приближува изборниот ден, бидејќи стравот од доаѓање на демократите на власт би можел да ги мобилизира конзервативните гласачи.

Сепак, изборниот аналитичар Нејт Силвер оценува дека демократите и натаму се фаворити за освојување на Претставничкиот дом. Според просекот на анкетите што го наведува текстот, демократските кандидати водат и во шесте клучни сојузни држави што би можеле да го одредат исходот во Сенатот.

„Кук политикал рипорт“ неодамна ги промени проценките за 18 изборни трки за Претставничкиот дом во насока поповолна за демократите. Меѓу нив се и четири изборни окрузи што моментално ги претставуваат републиканци.

Според најновите проекции наведени во извештајот, демократите би можеле да освојат од девет до 19 дополнителни места во долниот дом на Конгресот.

Академските прогнози, сепак, не се целосно едногласни кога станува збор за Сенатот. Анализа објавена во списанието „Пи-Ес: политикал сајенс енд политикс“ наведува дека сите 12 прогнози предвидуваат демократска победа во Претставничкиот дом, додека проценките за Сенатот се поделени.

Импичментот повторно во фокусот

Политичкиот влог на изборите е многу поголем од распределбата на местата во Конгресот. Демократско мнозинство во Претставничкиот дом би можело да отвори серија истраги за работата на администрацијата и да го блокира дел од законодавниот план на Белата куќа.

Ако демократите ја преземат контролата и врз Сенатот, би добиле значително поголемо влијание врз потврдувањето на клучните именувања во администрацијата и федералното судство.

Претседателот на Претставничкиот дом, републиканецот Мајк Џонсон, предупредил дека демократите би можеле да го постават импичментот на Трамп и на други високи републикански функционери како една од главните точки на нивната политичка агенда доколку ја преземат контролата врз Конгресот.

Демократите, од своја страна, ја истакнуваат потребата од посилен институционален надзор врз претседателската администрација.

Меѓу спорните прашања е и јулската смена на сите членови на Комисијата за помош при изборите (ЕАЦ), двопартиско федерално тело задолжено за поддршка на безбедното спроведување на изборите. Според извештајот, по смените комисијата останала без ниту еден член.

Од демократските кругови порачуваат дека, доколку освојат мнозинство, ќе се залагаат за враќање на владеењето на правото и зајакнување на контролата врз институциите.

Избори што ќе ја одредат втората половина од мандатот на Трамп

Конгресните избори на 3 ноември ќе бидат важен тест за политичката позиција на Доналд Трамп и за поддршката што ја има неговата администрација. Резултатот ќе покаже дали републиканците ќе успеат да го задржат мнозинството или демократите ќе добијат можност да ја ограничат моќта на Белата куќа.

За Трамп, предизвикот не е само да ги убеди неопределените гласачи, туку и да ги мотивира сопствените поддржувачи да излезат на избори во кои неговото име нема да биде на гласачкото ливче.

За демократите, пак, можната победа би значела отворање простор за поголем надзор врз администрацијата, блокирање на дел од нејзините политики и потенцијално покренување постапки што би ја продлабочиле политичката конфронтација во Вашингтон.

Иако анкетите во моментов укажуваат на предност на демократите, конечниот исход ќе зависи од излезноста, резултатите во тесните изборни окрузи и трките во клучните сојузни држави. Изборите затоа ќе бидат не само тест за републиканците, туку и показател за тоа колкав простор ќе има Трамп за спроведување на својата агенда во преостанатиот дел од мандатот.

Текстот Трамп во офанзива пред конгресните избори: „Ве молам, преправајте се дека моето име е на гласачкото ливче“ е превземен од МАКФАКС.