Туск го обвини претседателот за блокирање на Полска

Полскиот премиер Доналд Туск го обвини претседателот Карол Навроцки дека го претворил блокирањето на законите предложени од владата во политичка стратегија, тврдејќи дека последиците од претседателските вета ги чувствуваат и државата и граѓаните.

„Денес ќе зборувам за нешто што е од фундаментално значење за полската држава, за нашата безбедност, но и за животите на многумина од нас, за нашиот секојдневен живот. Особено, за стратегијата на претседателот Карол Навроцки да стави вето и да блокира сè што е можно, што е деструктивно за полските интереси“, рече Туск во обраќањето објавено на 1 октомври.

Полскиот премиер изјави дека Навроцки ставил вето на 45 закони во текот на првата година од неговиот претседателски мандат, оценувајќи дека таков број не може да се смета за низа индивидуални одлуки, туку како конзистентна политичка стратегија.

Туск го спореди тој број со мандатите на претходните претседатели, наведувајќи дека Александар Квашњевски одбил да го потпише законот 35 пати во текот на десет години, додека Анджеј Дуда, според податоците презентирани од премиерот, го искористил правото на вето 19 пати во набљудуваниот петгодишен период.

Според мислењето на Туск, Навроцки дејствува според политичката логика „колку полошо, толку подобро“, односно се обидува да го отежни функционирањето на владата и со тоа го зголемува политичкиот притисок врз неговиот кабинет. Премиерот, исто така, изјави дека терминот „ветомат“ се користи за пристапот на претседателот во политичките кругови, алудирајќи на фреквенцијата со која тој ги отфрла владините закони.

Конфликтот меѓу шефот на државата и владата долго време опфаќа неколку области – од даночна и енергетска политика, преку судството, до прашања од безбедноста и одбраната. Официјалната веб-страница на полскиот претседател евидентира цела низа закони што Навроцки одбил да ги потпише во текот на 2026 година, додека претседателскиот кабинет наведува уставни, правни или економски причини за одредени одлуки.

Спорот има и значајна финансиска димензија. Според буџетот на полското Министерство за финансии објавен од „Жечпосполита“, само шест претседателски одлуки за блокирање на законот би можеле да значат околу 8,04 милијарди злоти помалку приходи во буџетот во текот на оваа година. Оваа проценка се однесува на законите на кои надлежното министерство би можело да им припише непосреден буџетски ефект.

Една од најострите точки на спорот беше воведувањето данок на дополнителната добивка на компаниите од енергетскиот и горивниот сектор. Навроцки ја упати претходната верзија на законот до Уставниот суд, додека владата тврдеше дека привремено блокирал околу четири милијарди злоти планирани приходи.

Сепак, на 1 октомври, претседателот потпиша нов закон за оданочување на дополнителната добивка на енергетските компании, што претставува еден од ретките случаи во последниот период во кој е постигнат исход прифатлив за владата во област каде што двете страни претходно имаа остар спор.

Политичката кохабитација на Туск и Навроцки останува едно од централните прашања на полската внатрешна политика, бидејќи владата нема доволно мнозинство во Сејмот самостојно да го поништи претседателското вето, за што е потребно двотретинско мнозинство во присуство на најмалку половина од пратениците.

Текстот Туск го обвини претседателот за блокирање на Полска е превземен од МАКФАКС.