Десет промени на стапалата што не треба да ги игнорирате: Може да бидат поврзани со дијабетес

Дијабетесот може постепено да ги оштети нервите и крвните садови, а последиците често прво се забележуваат на стапалата. Пецкањето, губењето на чувството, промените на кожата и раните што тешко зараснуваат можат да бидат предупредување дека е потребен лекарски преглед.

Овие симптоми не значат автоматски дека некој има дијабетес. Тие можат да се појават и поради други заболувања на нервите, циркулацијата, кожата или зглобовите. Дијабетесот може да се потврди само со соодветни лабораториски испитувања.

Кај луѓето кои веќе имаат дијабетес, редовната проверка на стапалата е особено важна. Нервното оштетување може да ја намали чувствителноста, поради што малите повреди понекогаш остануваат незабележани и постепено се претвораат во рани или инфекции.

1. Печење, бодење или остра болка

Чувството на печење, убоди или болка што наликува на електричен удар може да биде поврзано со периферна невропатија. Непријатноста понекогаш е посилна во вечерните часови или се појавува дури и кога лицето мирува.

Кај некои луѓе и лесниот допир на чорапот или постелнината може да предизвика болка. Ваквите промени бараат процена од лекар, особено ако траат подолго или постепено се засилуваат.

2. Вкочанетост и губење на чувството

Пецкањето може постепено да премине во намалена чувствителност или целосна вкочанетост. Лицето тогаш потешко забележува топлина, студ, притисок, камче во обувката или мала повреда.

Токму губењето на заштитното чувство е една од најопасните последици на дијабетичната невропатија. Повредата може да се влошува при секој чекор без да предизвика болка, а незабележаната рана може да се инфицира.

3. Постојано ладни стапала

Стапалата што постојано се ладни, особено ако едното е значително поладно од другото, можат да укажуваат на намален проток на крв.

Дијабетесот го зголемува ризикот од заболување на периферните артерии, при што крвните садови се стеснуваат и до нозете стигнува помалку крв. Ладните стапала не се специфичен знак само за дијабетес, но треба да се проверат ако се придружени со промена на бојата, болка при одење или рани што не зараснуваат.

Не ставајте ги вкочанетите стапала директно на греалка или во многу топла вода, бидејќи намаленото чувство го зголемува ризикот од изгореници.

4. Грчеви или болка при одење

Честите грчеви во стапалата и листовите можат да имаат различни причини, од замор и дехидратација до нарушување на циркулацијата.

Посебно внимание бара болката што се појавува при одење, а се намалува по краток одмор. Таквата појава може да биде поврзана со стеснување на артериите и недоволно снабдување на мускулите со крв богата со кислород.

Упорните или повторливи грчеви не треба автоматски да се припишуваат на возраста или физичкиот напор.

5. Рани и плускавци што бавно зараснуваат

Мала гребнатина, плускавец или жуљ што не заздравува вообичаено брзо може да биде сериозно предупредување, особено кај лице со дијабетес.

Комбинацијата од намалена чувствителност и слаба циркулација го отежнува зараснувањето и ја зголемува опасноста од инфекција. Нелекуваната рана може да се продлабочи и да прерасне во дијабетично стапало или улкус.

Раната не треба да се третира со агресивни домашни препарати, ниту да се сечат оштетената кожа и жуљевите без стручен совет.

6. Промена на бојата или температурата

Невообичаено црвенило, бледило, потемнување или синкава боја можат да бидат поврзани со инфекција, притисок или нарушена циркулација.

Загрижувачка е и ненадејната промена на температурата, особено ако едното стапало е значително потопло или поладно од другото. CDC препорачува лекарски преглед при промени во бојата и температурата на стапалата.

Црно или темносинило на прстите, силна болка или нагло губење на чувството бараат итна медицинска помош.

7. Сува и испукана кожа

Оштетувањето на нервите може да влијае врз потењето и природната влажност на кожата, оставајќи ги стапалата суви и склони кон пукање.

Подлабоките пукнатини можат да станат влезна точка за бактерии. По миењето, стапалата треба внимателно да се исушат, особено меѓу прстите. Хидратантен крем може да се нанесе на горниот и долниот дел од стапалото, но не и меѓу прстите, каде што задржувањето влага го поттикнува развојот на габички.

8. Отоци на стапалата и глуждовите

Отокот може да се појави по долго стоење или седење, но може да биде поврзан и со повреда, инфекција, слаба циркулација, проблеми со вените, срцето или бубрезите.

Кај лице со дијабетес, топло, црвено и отечено стапало бара брза процена. Понекогаш ваквата слика може да биде знак на сериозно оштетување на коските и зглобовите, познато како Шаркоово стапало, дури и кога нема изразена болка.

Нагол едностран оток, особено со болка во листот или отежнато дишење, бара итна медицинска помош.

9. Габички и промени на ноктите

Задебелени, пожолтени, кршливи или деформирани нокти можат да укажуваат на габична инфекција. Габички може да се појават и меѓу прстите, со лупење, црвенило, чешање или ситни пукнатини.

Кај луѓето со дијабетес, дури и навидум безопасната инфекција треба навремено да се лекува. Самостојното длабоко сечење на ноктите или отстранување на задебелените делови може да предизвика повреда.

10. Промена на формата на стапалото или прстите

Долготрајното оштетување на нервите и мускулите може да доведе до промени како чеканести прсти, истакнати зглобови или деформација на сводот.

Поради променетиот облик, притисокот при одење не се распределува рамномерно. На одредени места се создаваат жуљеви и рани, особено ако обувките се тесни или несоодветни.

Ако обувките одеднаш не одговараат, се појави куцање или видлива промена на формата, потребен е преглед. Промените на обликот, отокот и новата болка се меѓу знаците што не треба да се игнорираат.

Кога не треба да се чека?

Итно побарајте медицинска помош ако забележите:

• отворена или длабока рана;
• гној, непријатен мирис или црвенило што се шири;
• црна, сина или изразено бледа кожа;
• топло, црвено и нагло отечено стапало;
• покачена температура заедно со рана или инфекција;
• ненадејно губење на чувството или силна болка.

Лицата со дијабетес треба секојдневно да ги проверуваат стапалата, вклучително и табаните и просторот меѓу прстите. Стапалата треба да се мијат со млака, а не жешка вода, добро да се исушат и да се заштитат со удобни обувки и чорапи.

Не се препорачува одење бос, ниту самостојно сечење жуљеви и курје очи. Редовната контрола на шеќерот, соодветната терапија и навремените прегледи можат значително да го намалат ризикот од сериозни компликации.