Земјата „во црвено“: Ел Нињо се засилува, а зимата и пролетта 2027 може да донесат големи временски промени

Силниот климатски феномен Ел Нињо продолжува да се засилува, а неговото влијание врз температурите и врнежите би можело да се почувствува и во 2027 година. Најновите прогнози укажуваат на зголемен ризик од екстремни горештини, суши и поплави во различни делови од светот, додека за Велика Британија се разгледува можноста за побурна есен и студени периоди подоцна во зимата.

Според Светската метеоролошка организација, врвот на актуелниот Ел Нињо се очекува околу декември. Веројатноста феноменот да се задржи до февруари 2027 година е речиси 100 проценти, а неговата сила би можела да го вброи меѓу најизразените настани најмалку од 1950 година.

Тихиот Океан се загрева, прогнозите најавуваат можен рекорд

Еден од главните показатели за следење на Ел Нињо е индексот Niño 3.4, кој го прикажува отстапувањето на температурата на површината на морето од просекот во определен дел од екваторијалниот Тихи Океан.

Во податоците што ги наведува Светската метеоролошка организација, ова отстапување се зголемило од просечни 1,6 Целзиусови степени во јуни на 2,5 степени во август 2026 година.

За периодот октомври–декември се прогнозира сезонско отстапување од околу 3,7 степени над просекот. Тоа би било повисоко од претходниот рекорд од 2,6 степени за периодот ноември 2015–јануари 2016 година. Станува збор за температурата на океанската површина во набљудуваната област, а не за пораст на температурата на целата планета за 3,7 степени.

И американскиот Центар за климатски прогнози, во ажурирањето од 8 октомври, оценува дека Ел Нињо продолжува да се засилува. Неговата прогноза покажува над 83 проценти веројатност за силен до многу силен Ел Нињо во периодот јануари–март 2027 година.

Зошто климатските карти се обоени во црвено?

На сезонските температурни карти големи делови од светот се прикажани со црвени нијанси. Ова означува зголемена веројатност за температури над просекот во прогнозираниот период.

Црвената боја не значи дека секое место ќе биде потопло секој ден. Картите ја прикажуваат најверојатната сезонска категорија, додека поединечните студени денови и краткотрајните временски промени и понатаму се можни.

Американскиот метеоролог Рајан Мауе ја опиша впечатливата слика со зборовите дека Земјата е „речиси целосно во црвено“. Ваквите прикази го нагласуваат обемот на очекуваното затоплување, но за условите во конкретна земја се потребни регионални и локални прогнози.

Океаните ослободуваат веќе акумулирана топлина

Генералната секретарка на Светската метеоролошка организација, Селесте Сауло, објаснува дека Ел Нињо ја ослободува топлината што претходно се акумулирала во океанот.

Бидејќи феноменот се развива во услови на исклучително топли океани, на располагање има повеќе топлина што може да се пренесе кон атмосферата. Тоа помага да се објасни зошто силните епизоди на Ел Нињо често се поврзуваат со многу топли години на глобално ниво.

Повеќе дожд во едни региони, суша во други

Последиците нема да бидат исти насекаде. Промените во океанот и атмосферата можат да ги поместат вообичаените обрасци на врнежи, создавајќи повлажни услови во некои области и недостиг од дожд во други.

Сезонската прогноза покажува поголема веројатност за обилни врнежи во централниот и источниот екваторијален Пацифик, делови од источна Африка, Северна Америка и југоисточна Јужна Америка. Посуви услови се очекуваат во делови од индискиот потконтинент, Централна Америка, Карибите и северозападна Јужна Америка.

Ваквите промени можат да го зголемат притисокот врз земјоделството, водоснабдувањето и инфраструктурата. Ризикот од поплави или суши зависи и од локалните услови, претходните врнежи и подготвеноста на погодените подрачја.

За Велика Британија се очекува побурна есен

Хидроклиматологот Амулја Чевутури оценува дека силниот Ел Нињо ја зголемува можноста за повлажно и побурно време во Обединетото Кралство од октомври до декември. Северозападните области би можеле да бидат позасегнати од југоисточните.

По сушни периоди, обилните врнежи можат да создадат дополнителни проблеми, бидејќи водата брзо се слева по површината на почвата и го зголемува ризикот од локални поплави.

Во Британија веќе беа упатени и пораки за основна домашна подготвеност, вклучително и обезбедување залихи за краткотрајни прекини во снабдувањето или отежнат пристап на службите при невреме.

По поблаг почеток, можни се студени зимски периоди

Професорот Бил Мекгваер посочува дека силните епизоди на Ел Нињо можат да бидат поврзани со блага и бурна есен и почеток на зимата во Британија, по кои следуваат поизразени студени периоди. Сепак, тој нагласува дека таквиот развој не е однапред определен.

Британската научна процена наведува благо зголемена веројатност за побурни услови од октомври до декември, а во почетокот на 2027 година и за продори на студен воздух од исток и север. Ова не претставува сигурна најава за целосно студена зима.

Што е Ел Нињо и колку долго може да траат ефектите?

Ел Нињо е топлата фаза на природниот климатски циклус Ел Нињо–јужна осцилација, познат како ENSO. Се појавува приближно на секои две до седум години.

Кога пасатите ослабуваат, се менува распределбата на топлата вода во екваторијалниот Тихи Океан. Ова влијае врз атмосферската циркулација и врнежите, со последици што можат да се почувствуваат далеку од самиот океан.

Иако актуелниот настан се очекува да ослабне во текот на пролетта 2027 година, неговите ефекти можат да продолжат и подоцна. Затоа метеоролозите ќе ги следат не само океанските температури, туку и промените во врнежите, земјоделските услови и побарувачката за енергија.

За Македонија, од глобалните карти не може да се изведе конкретна прогноза за зимата. Очекувањата за температурите, снегот и врнежите треба да се следат преку регионалните и националните метеоролошки прогнози.