Онколог советува што треба да направите пред првата голтка кафе: Опасноста не е во напитокот

За многумина денот не започнува без шолја кафе, но една едноставна навика може да го заштити хранопроводот од долготрајно оштетување. Пред да ја испиете првата голтка, оставете го кафето да се излади неколку минути.

Проблемот не е во самото кафе, туку во температурата на која се консумира, предупредува д-р Марк Ашамала, раководител на одделот за радијациска онкологија во здравствениот систем „Episcopal Health Services“.

Многу жешките напивки можат да ја надразнат и оштетат слузницата на хранопроводот – мускулната цевка низ која храната и течностите минуваат од устата до желудникот.

Една жешка голтка не е причина за паника

Повремено испиена голтка премногу жешко кафе најверојатно нема да предизвика сериозна последица. Загрижувачка е навиката кафето, чајот или другите напивки секојдневно да се пијат на температура што ги пече устата и грлото.

При постојано изложување на висока температура може да дојде до повторувано надразнување, воспаление и оштетување на клетките што го обложуваат хранопроводот. Организмот потоа се обидува да го обнови оштетеното ткиво, а долготрајните циклуси на повреда и заздравување се сметаат за можен механизам што го зголемува ризикот од промени во клетките.

„Кога хранопроводот постојано е изложен на многу жешки течности, топлината може да предизвика продолжена иритација, воспаление и повторувани циклуси на повредување и обновување“, објаснува Ашамала за Parade.

Границата е околу 65 Целзиусови степени

Меѓународната агенција за истражување на ракот – IARC, напивките што се консумираат на температура повисока од 65 Целзиусови степени ги класифицира како „многу жешки“.

Редовното консумирање напивки на ваква температура е класифицирано како веројатно канцерогено за луѓето, односно во групата 2А, поради можната поврзаност со сквамозниот карцином на хранопроводот.

Ова не значи дека секој што пие жешко кафе ќе добие рак. Класификацијата укажува дека поврзаноста е веројатна, додека точниот удел на случаите предизвикани од оваа навика не е познат, објаснува IARC.

Важно е и тоа што предупредувањето се однесува на температурата, а не конкретно на кафето. Истото важи за чајот, какаото, мате и секоја друга напивка што се консумира додека е премногу жешка.

Како да знаете дека кафето е премногу жешко?

Најсигурно е напивката да се остави да се излади неколку минути пред пиењето. Ако првата мала голтка ги пече устата или грлото или предизвикува непријатност при голтањето, температурата е сè уште превисока.

Нема потреба секојпат да користите термометар. Практично правило е да не ја пиете напивката додека чувствувате дека може да ве изгори. Може да помогне и додавање малку ладно млеко или вода, доколку тоа одговара на напитокот.

Истражувањата на IARC покажале дека ризикот не зависи само од температурата, туку и од брзината на пиење и времето што се чека пред првата голтка. Побавното консумирање и оставањето на напивката да се излади ја намалуваат изложеноста на слузницата на екстремна топлина.

Пушењето и алкохолот се уште поголеми ризици

Многу жешките напивки не се единствениот ризик за хранопроводот. Пушењето и прекумерното консумирање алкохол се меѓу најважните фактори за развој на сквамозен карцином на хранопроводот, а нивната комбинација дополнително го зголемува ризикот.

Друг проблем е долготрајната гастроезофагеална рефлуксна болест – ГЕРБ. Кај оваа состојба желудочната киселина често се враќа во хранопроводот и ја надразнува неговата слузница.

Со текот на времето, кај дел од пациентите може да се развие Баретов хранопровод. Тоа не е рак, но е поврзано со зголемен ризик од аденокарцином на хранопроводот и понекогаш бара редовни ендоскопски контроли.

Сепак, ГЕРБ е многу честа состојба и најголемиот дел од луѓето со рефлукс или Баретов хранопровод никогаш не развиваат рак, нагласува Американското здружение за рак.

Симптоми што не треба да се игнорираат

Побарајте лекарски совет доколку подолго време имате:

• отежнато или болно голтање
• чувство дека храната е заглавена во грлото или градите
• често печење зад градната коска
• враќање храна или течност во грлото
• продолжена засипнатост или кашлица
• необјаснето губење на телесната тежина
• повраќање или црна столица

Овие симптоми почесто се предизвикани од други, помалку опасни состојби, но треба да се проверат ако траат, се повторуваат или се влошуваат.

Не мора да се откажете од утринското кафе

Нема потреба кафето или чајот целосно да се исфрлат. Наједноставната промена е да не се пијат додека се врели.

Оставете ја шолјата да отстои неколку минути, пијте полека и не продолжувајте ако напивката ги пече устата и грлото. Оваа мала навика не гарантира заштита од рак, но може да ја намали повторуваната термичка повреда на хранопроводот.