Постојан замор, опаѓање на косата и нередовен циклус: Кога телото предупредува на хормонален проблем?

Замор што не поминува и по добар сон, необјаснето зголемување на телесната тежина, опаѓање на косата и промени во менструалниот циклус се симптоми што многу жени ги припишуваат на стресот и секојдневните обврски. Сепак, лекарите предупредуваат дека зад ваквите промени понекогаш се кријат нарушувања на работата на штитната жлезда, јајчниците или други хормонални состојби.

Хормоните имаат значајна улога во речиси сите процеси во организмот – од метаболизмот и спиењето до репродуктивното здравје, телесната температура и расположението.

Кога нивното производство или дејство е нарушено, симптомите можат да се појавуваат постепено, поради што често остануваат незабележани.

Особено внимание заслужуваат промените што траат со недели или месеци и почнуваат да влијаат врз секојдневниот живот.

Замор кој не исчезнува со одмор

Постојаниот замор е еден од симптомите што можат да се појават при намалена функција на штитната жлезда, позната како хипотироидизам.

Штитната жлезда произведува хормони што го регулираат метаболизмот и начинот на кој организмот ја користи енергијата.

Кога не произведува доволно хормони, може да се појават поспаност, чувство на студ, запек, потешкотии со концентрацијата и необјаснето зголемување на телесната тежина.

Сепак, заморот има многу други можни причини, меѓу кои анемија, недостаток на железо, нарушен сон и хроничен стрес.

Затоа, само врз основа на чувството на исцрпеност не може да се утврди дека постои хормонално нарушување.

Опаѓањето на косата може да биде важен сигнал

Косата природно поминува низ различни фази на раст и опаѓање, па секојдневното губење одреден број влакна е нормално.

Но, ако косата забележливо се проретчува, опаѓа во поголеми количества или се појавуваат делови со намалена густина, потребно е да се разгледа причината.

Нарушувањата на штитната жлезда можат да влијаат врз циклусот на растење на косата.

Опаѓање може да се јави и при одредени состојби поврзани со зголемено дејство на андрогените, вклучително и синдромот на полицистични јајчници (PCOS).

Но, меѓу можните причини се и недостатокот на железо, наследните фактори, неодамнешна болест или значителен психофизички стрес.

Нередовниот менструален циклус не треба секогаш да се припишува на стрес

Промените во менструалниот циклус се релативно чести, особено во пубертетот и периодот пред менопауза.

Меѓутоа, ако циклусите станат значително подолги или пократки од вообичаеното, ако менструацијата изостанува или крвавењето е необично обилно, потребно е да се утврди причината.

Едно од можните објаснувања е синдромот на полицистични јајчници, кој може да предизвика нередовна овулација и хормонални промени.

Кај дел од жените се појавуваат и акни, зголемена влакнетост на лицето и телото, проретчување на косата или потешкотии при забременување.

Нарушувањата на штитната жлезда исто така можат да влијаат врз менструалниот циклус.

Важно е да се знае дека изостанувањето на менструацијата може да биде поврзано и со бременост, промени во телесната тежина, интензивно вежбање или употреба на одредени контрацептивни средства.

Штитната жлезда може да го промени функционирањето на целиот организам

Кај намалена работа на штитната жлезда најчесто се јавуваат замор, чувствителност на студ, сува кожа, запек и зголемување на телесната тежина.

Спротивно на тоа, при прекумерно производство на тироидни хормони можат да се појават забрзана работа на срцето, потење, нервоза, треперење на рацете и слабеење.

И двете состојби можат да влијаат врз менструалниот циклус и општото чувство на благосостојба.

Според британската Национална здравствена служба, заболувањата на штитната жлезда се утврдуваат преку медицински преглед и лабораториски анализи на соодветните хормони.

Кои анализи можат да помогнат?

Кога пациентката пријавува долготраен замор, опаѓање на косата и менструални неправилности, лекарот најпрво ја проценува целокупната здравствена состојба.

Во зависност од симптомите, може да бидат препорачани крвна слика, феритин за проценка на резервите на железо, како и анализи на тироидните хормони.

За проценка на функцијата на штитната жлезда најчесто се користат TSH и слободен T4.

Доколку постои сомнеж за синдром на полицистични јајчници, може да бидат потребни дополнителни хормонални анализи, проценка на метаболизмот и гинеколошки преглед.

Не постои единствен лабораториски тест кој може да ги открие сите хормонални нарушувања. Испитувањата се избираат според симптомите, возраста и медицинската историја.

Може ли исхраната и животните навики да помогнат?

Редовното спиење, разновидната исхрана, умерената физичка активност и справувањето со стресот имаат важна улога во одржувањето на здравјето.

Но, ако е утврдено заболување на штитната жлезда или друго ендокринолошко нарушување, овие навики не секогаш се доволни.

Кај дел од пациентите е потребна специфична медикаментозна терапија, а начинот на лекување зависи од дијагнозата.

Исто така, не се препорачува самостојно земање хормонални препарати, јод или други додатоци во исхраната без претходна медицинска проценка.

Кога треба да побарате лекарска помош?

Ако заморот трае со недели, косата забележливо се проретчува или менструалниот циклус значително се променил, препорачливо е да се разговара со матичен лекар или гинеколог.

Особено е важно да се направи преглед ако менструацијата изостанува повеќе циклуси, ако постои необично крвавење или ако симптомите се придружени со други здравствени промени.

Хормоналните нарушувања во голем број случаи можат успешно да се контролираат со соодветна дијагностика и третман.

Најважно е симптомите да не се игнорираат, но и да не се извлекуваат заклучоци без медицински преглед.

Навременото откривање на причината може значително да го подобри квалитетот на животот и да спречи дополнителни здравствени компликации.