Поточарка – заборавената зелена намирница што се најде на врвот на листата по хранлива вредност

Во време кога постојано се појавуваат нови „суперхрани“, една скромна зелена билка повторно го привлекува вниманието поради својот богат нутритивен состав.

Поточарката (Nasturtium officinale) е зелена водна билка со пикантен и благо лут вкус. Природно расте покрај потоци и извори, а некогаш била многу почесто застапена во секојдневната исхрана.

Денес ретко се наоѓа на трпезите, иако според една често цитирана анализа се вбројува меѓу намирниците со најголема концентрација на корисни хранливи материи во однос на бројот на калории.

Зошто беше рангирана на првото место?

Во анализата биле споредени 47 видови овошје и зеленчук според содржината на 17 хранливи материи, меѓу кои калиум, растителни влакна, протеини, калциум, железо, цинк, фолати и повеќе витамини.

Поточарката добила максимален резултат од 100 поени и се нашла пред кинеската зелка, блитвата, листовите од цвекло и спанаќот. Резултатот бил пресметан според хранливите материи што намирницата ги обезбедува на 100 калории. Анализа на нутритивната густина

Тоа не значи дека поточарката е официјално прогласена за „најздравата намирница во светот“. Рангирањето опфаќа конкретна група хранливи материи и не ги зема предвид сите фитохемикалии, ниту директно докажува дека една намирница спречува или лекува заболувања.

Нејзината предност е во комбинацијата од повеќе микронутриенти со многу мала калориска вредност, а не во една „чудотворна“ состојка.

Што содржи поточарката?

Поточарката е извор на:

• витамин К;
• витамин Ц;
• провитамин А и каротеноиди;
• фолати;
• калциум;
• калиум;
• растителни антиоксидативни соединенија.

Како член на групата крстовидни зеленчуци, содржи и природни соединенија наречени глукозинолати. Нивното потенцијално влијание врз здравјето сè уште се истражува.

Поточарката содржи и железо, но не треба да се претставува како замена за терапија или како главен извор на овој минерал. Нејзината вистинска вредност произлегува од поширокиот нутритивен профил.

Потенцијалните придобивки без претерување

Редовното консумирање разновиден лиснат зеленчук е дел од здрав начин на исхрана. Хранливите материи што ги содржи поточарката придонесуваат за нормално функционирање на имунолошкиот систем, крвните садови, коските и процесите на згрутчување на крвта.

Нејзините антиоксидативни соединенија учествуваат во заштитата на клетките од оксидативен стрес. Сепак, тоа не значи дека поточарката самостојно спречува хронични заболувања или лекува тумори.

Лабораториските испитувања на поединечни растителни соединенија не можат директно да се применат како доказ за лековито дејство кај луѓето. Потребни се дополнителни клинички истражувања пред да се извлечат такви заклучоци.

Исто така, нема убедливи докази дека поточарката врши посебна „детоксикација“ на организмот. Таа може да биде дел од балансирана исхрана, но не е средство за чистење на телото.

Сокот не е подобар од целите листови

Во народната практика се користи и сок од поточарка, но концентрираниот напиток не мора да биде покорисен од свежите листови. Во сокот може да има помалку растителни влакна, а поголема количина може да предизвика желудочна или грлена иритација кај чувствителни лица.

Не постои научно утврдена универзална доза или сооднос за домашна подготовка на сок од поточарка. Поради тоа, најпрактичен начин за нејзино внесување е како дел од оброк, наместо во форма на концентриран напиток.

Најважното предупредување: Не јадете дива поточарка сурова

Поточарката што расте покрај природни извори и потоци не треба автоматски да се смета за безбедна само затоа што водата изгледа чиста.

Суровата дива поточарка и другите слатководни растенија можат да бидат загадени со ларви од црнодробниот паразит Fasciola. Инфекцијата може да ги зафати црниот дроб и жолчните канали. Информации за ризикот од сурова поточарка

Најбезбедно е да се купува поточарка од контролирано производство и добро да се измие под проточна вода. Обичното миење, сепак, не е гаранција дека диво набраното растение е целосно безбедно.

Внимание при терапија за разредување на крвта

Поради значителното присуство на витамин К, лицата што користат варфарин или слична терапија не треба нагло да ја зголемуваат или намалуваат количината на поточарка и друг зелен лиснат зеленчук во исхраната.

Кај оваа терапија е важно дневниот внес на витамин К да биде приближно стабилен, бидејќи наглите промени можат да влијаат врз дејството на лекот. Информации за витаминот К и интеракциите

Претпазливост е потребна и кај лица со хронични заболувања или чувствителен дигестивен систем.

Како да ја внесете во исхраната?

Поточарката може да се користи слично како руколата. Нејзиниот пикантен вкус одговара во:

• свежи салати;
• сендвичи и тортиљи;
• супи и чорби;
• омлети;
• зелени сосови и песто;
• јадења со компир, сирење, риба или јајца.

За едноставна салата, добро измиените листови може да се комбинираат со маслиново масло, лимонов сок, малку лук, сол и свежо мелен црн пипер. По желба може да се додадат кромид, домати, сирење или варено јајце.

Поточарката не е чудотворен лек, но претставува хранливо зеленило што заслужува почесто место во исхраната. Најголема корист може да понуди како дел од разновидно и балансирано мени, под услов да потекнува од безбеден и контролиран извор.