Работата станува тивок убиец: 840.000 животи годишно згаснуваат од стрес, прекумерна работа и мобинг

Работата која треба да обезбеди сигурност и стабилност, сè почесто станува сериозен ризик по здравјето, па дури и по животот. Нов извештај на Меѓународната организација на трудот (МОТ) открива загрижувачка реалност – повеќе од 840.000 луѓе годишно умираат од последици поврзани со психосоцијалните ризици на работното место, како што се стресот, долгото работно време, несигурноста и вознемирувањето.

Овие ризици не се само моментален проблем, туку долгорочен тивок убиец кој директно влијае врз физичкото и менталното здравје. Најчесто се поврзуваат со кардиоваскуларни заболувања, но и со сериозни нарушувања на менталното здравје, вклучително депресија, анксиозност и дури и самоубиства.

Според податоците, здравствените последици од ваквите услови резултираат со речиси 45 милиони изгубени години живот секоја година, што претставува огромен глобален товар. Дополнително, комбинираниот ефект од болестите поврзани со стресот доведува до економска загуба од околу 1,37 проценти од светскиот бруто-домашен производ. Само во Европа, над 112.000 смртни случаи годишно се поврзуваат со овие фактори.

Особено алармантен е податокот дека работата од 55 или повеќе часа неделно го зголемува ризикот од мозочен удар за 35 проценти и ризикот од смрт од срцеви заболувања за 17 проценти. Паралелно, Светската здравствена организација проценува дека депресијата и анксиозноста водат до губење на околу 12 милијарди работни денови секоја година.

Освен физичките последици, работниот стрес често води и до нездрави навики – пушење, прекумерна консумација на алкохол, прејадување и физичка неактивност, што дополнително го зголемува ризикот од хронични болести како дебелина и хипертензија.

Главните причини за ваквата состојба се јасно дефинирани: прекумерно работно време, нерамнотежа меѓу вложениот труд и наградата, несигурност на работното место, како и присуство на насилство и вознемирување. Дури 23 проценти од работниците во светот изјавиле дека барем еднаш во животот биле изложени на некаков вид на насилство или психолошки притисок на работа.

Во услови кога дигитализацијата, вештачката интелигенција и новите форми на работа ја менуваат динамиката на пазарот на труд, експертите предупредуваат дека е неопходно итно прилагодување. Организациите треба да воведат системи за подобро управување со работниот товар, јасно дефинирани улоги, фер работно време и механизми за заштита на работниците.

Кога превенцијата не е доволна, потребна е навремена поддршка – пристап до советување, флексибилни работни услови и праведни процеси за враќање на работа. Според експертите, подобрувањето на работната средина не е само прашање на здравје, туку и клучен фактор за економска стабилност и одржлив развој.

Овој извештај испраќа јасна порака: работата не смее да биде извор на болест, туку простор каде што човекот може да напредува без да го жртвува сопственото здравје.