Саудиски принц сакал со ледени брегови да ја снабдува пустината со вода – донесениот мраз завршил во пијалаците на научниците

Во 1977 година, саудискиот принц Мохамед ал-Фајсал поддржал необичен план: огромни ледени брегови од Антарктикот да се влечат до Арапскиот Полуостров и да се користат како извор на слатка вода. За да ја доближи идејата до научната јавност, помогнал во организирањето меѓународна конференција во Ајова, на која бил донесен и вистински глечерски мраз од Алјаска.

Големиот проект никогаш не бил реализиран. Но, демонстрацискиот блок мраз стигнал до својата дестинација, а дел од него добил сосема поинаква намена: бил искршен и послужен во пијалаците на учесниците.

Зад оваа необична епизода стоела сериозна потрага по решение за недостигот од вода. Ал-Фајсал сметал дека слатката вода заробена во поларниот мраз може да се искористи во сушните региони, наместо постепено да се ослободува во океанот.

Неговата компанија „Iceberg Transport International“ разгледувала превоз на антарктички леден брег тежок околу 100 милиони тони. Планот предвидувал обвивка од изолациски материјали за забавување на топењето и моќни влекачи што би ја движеле ледената маса кон Арапскиот Полуостров.

Тогашните проценки предвидувале патување од приближно осум месеци, со цена од околу 100 милиони долари и можно губење до 20 проценти од ледената маса. Тоа биле проектни пресметки, а не резултати од изведен транспорт.

За идејата да се разгледа подетално, од 2 до 6 октомври 1977 година, на Државниот универзитет во Ајова, во градот Ејмс, била одржана Првата меѓународна конференција за искористување на ледените брегови.

Според универзитетската архива, на собирот присуствувале околу 175 научници. Принцот издвоил 50.000 долари за конференцијата, а американската Национална научна фондација придонела со уште 25.000 долари.

Учесниците разговарале за изборот на погодни ледени брегови, нивното влечење и заштита, но и за економските, еколошките и правните прашања што би ги отворил таков потфат.

Особено внимание привлекол блокот мраз донесен од глечерот Портиџ, во близина на Енкориџ на Алјаска. Неговиот транспорт вклучувал хеликоптер, авион и камион. Мразот бил изложен како впечатлива демонстрација, а потоа дел од него бил употребен за разладување на пијалаците на присутните.

Сепак, пренесувањето блок мраз до конференциска сала не било доказ дека огромен леден брег може исплатливо да се довлече преку океанот.

Научниците предупредувале на топењето во потоплите води, морските струи, можноста за распукување и тешкотиите при прицврстување на опремата за влечење. Дури и успешно пристигнување до одредиштето би отворило ново прашање: како добиената вода да се собира, складира и доставува до потрошувачите.

Во тогашниот извештај на Меѓународното глациолошко друштво било забележано дека се потребни дополнителни основни истражувања и пробно влечење на пократко растојание пред да може уверливо да се оцени изводливоста на снабдувањето сушни земји со вода од ледени брегови.

Планот на Ал-Фајсал останал нереализиран. Универзитетската архива наведува дека до 1982 година интересот на принцот и на главниот организатор на конференцијата ослабнал, во голема мера поради недостигот од поддршка од саудиската влада.

Од амбициозната замисла останале научни трудови, архивски фотографии и необична приказна: мразот од Алјаска навистина стигнал до Ајова, но леден брег од Антарктикот не стигнал до Саудиска Арабија.