Со доаѓањето на постудените денови, болката во грлото, сувоста и непријатното чувство при голтање стануваат чести проблеми. Една од најпознатите билки што традиционално се користат за ублажување на ваквите тегоби е жалфијата. Нејзината употреба за плакнење на устата и грлото е опфатена и во европските монографии за традиционални хербални препарати, но важно е да се знае како правилно се подготвува и кога не треба да се користи.
Жалфијата (Salvia officinalis) е ароматично растение кое со векови има место во народната медицина.
Покрај употребата како зачин, нејзините листови традиционално се користат за подготвување чаеви и раствори за плакнење на устата и грлото.
Растението содржи различни природни соединенија, вклучувајќи полифеноли и ароматични материи, кои се предмет на фармаколошки истражувања.
Што велат медицинските извори?
Европската агенција за лекови (EMA) ја вклучува жалфијата во своите монографии за традиционални хербални препарати.
Меѓу наведените примени е и ублажување на воспалителни тегоби во устата и грлото.
Но, тука постои важно разграничување.
Кога одредена употреба е призната како традиционална, тоа не значи дека постојат големи клинички студии што ја докажуваат нејзината ефикасност на ист начин како кај современите лекови.
Станува збор за употреба заснована на долготрајна традиција и достапни податоци за нејзината безбедност.
Затоа жалфијата треба да се третира како дополнителна мерка за ублажување на лесни симптоми, а не како замена за потребната медицинска терапија.
Како се подготвува гаргара од жалфија?
За подготовка на традиционален раствор за плакнење може да се користат сушени листови од жалфија наменети за човечка употреба.
Потребни состојки:
- 2,5 грама сушени листови од жалфија.
- 100 милилитри врела вода.
Подготовка:
Сушената жалфија се прелева со врелата вода и се остава покриена приближно 10 до 15 минути.
Потоа течноста внимателно се процедува и се остава да се излади до пријатно топла температура.
Подготвениот раствор се користи за гаргара, а потоа се исплукува.
Во европската монографија е наведена употреба до трипати дневно кај возрасни лица.
Растворот не треба да биде жежок, бидејќи високата температура може дополнително да ја надразни слузницата.
Зошто не треба да се користи етерично масло?
Постои значајна разлика меѓу чај подготвен од листови жалфија и концентрирано етерично масло.
Етеричното масло може да содржи повисоки концентрации на тујон, соединение кое во прекумерни количества може да биде токсично за нервниот систем.
Затоа не се препорачува додавање капки чисто етерично масло во домашно подготвени раствори, ниту негово самостојно внесување преку уста.
За едноставна домашна гаргара треба да се користат соодветно декларирани сушени листови.
Кој треба да биде внимателен?
Според европската монографија, медицинската употреба на жалфија не се препорачува кај деца и адолесценти под 18 години, бидејќи нема доволно податоци за безбедноста.
Истото важи за употреба за време на бременост и доење.
Луѓето што имаат позната алергија на ова растение треба да го избегнуваат.
Доколку симптомите се влошуваат или траат подолго од една недела, неопходно е да се побара лекарски совет.
Кога болното грло не треба да се лекува дома?
Повеќето лесни болки во грлото се поврзани со вирусни инфекции или надразнување и поминуваат со време.
Сепак, висока температура, силна болка, отежнато голтање или знаци на дехидратација бараат медицинска проценка.
Доколку постои отежнато дишење или неможност за голтање, потребна е итна медицинска помош.
Традиционалните препарати можат да помогнат во намалувањето на непријатноста, но не можат да заменат антибиотска терапија кога таа е медицински оправдана, ниту лекување на сериозна инфекција.
Едноставна навика што бара правилна употреба
Жалфијата останува една од најпознатите билки во домашната грижа за надразнето грло.
Нејзината предност е што може едноставно да се подготви како топол раствор за плакнење.
Но, природното потекло не значи автоматски дека секоја количина и секој начин на употреба се безбедни.
Правилното дозирање, избегнувањето концентрирани масла и препознавањето на симптомите што бараат лекарски преглед се најважните правила.
На тој начин оваа традиционална билка може да има свое место во домашната нега, без да се создаваат нереални очекувања за нејзиното дејство.






