„Изгубениот град“ на дното на Атлантикот ги збунува научниците: Можно е сличен свет да постои и на Европа и Енцелад

Длабоко под површината на Атлантскиот Океан, на повеќе од 700 метри длабочина, се наоѓа едно од најмистериозните места на Земјата. Станува збор за подводен локалитет познат како „Изгубениот град“ (Lost City), необично поле од карбонатни кули и структури кои се издигаат од морското дно и создаваат пејзаж што повеќе наликува на сцена од научнофантастичен филм отколку на реалност.

Лоциран во близина на подморска планина западно од Средноатлантскиот гребен, овој фасцинантен свет првпат бил откриен во 2000 година. Оттогаш научниците го сметаат за најдолготрајното активно хидротермално поле некогаш пронајдено во светските океани.

Природна лабораторија стара најмалку 120.000 години

Истражувањата покажуваат дека најмалку 120.000 години, а можеби и многу подолго, карпите од Земјината обвивка реагираат со морската вода и создаваат водород, метан и други гасови. Токму овие процеси довеле до формирање на огромни карбонатни кули, од кои највисоката достигнува дури 60 метри.

Научниците сметаат дека ваквите услови можеби се слични на оние во кои се појавил првиот живот на Земјата.

Живот без сончева светлина и кислород

Иако условите изгледаат сурови и негостопримливи, „Изгубениот град“ е дом на разновиден животински и микробиолошки свет.

Во отворите од кои излегуваат гасови со температура до 40 степени Целзиусови живеат огромни колонии микроорганизми кои опстануваат без кислород. Околу нив се среќаваат полжави, ракови, морски ежови, козици и јагули.

Овој екосистем особено ги фасцинира научниците бидејќи покажува дека животот може да постои и во средини кои немаат никаква врска со сончевата светлина – еден од основните предуслови за живот каков што го познаваме.

Клуч за потрагата по вонземски живот?

Посебен интерес предизвикува фактот што органските соединенија во „Изгубениот град“ не настануваат преку фотосинтеза или со помош на јаглерод диоксид од атмосферата, туку преку чисто хемиски реакции на морското дно.

Поради тоа, многу истражувачи веруваат дека слични услови би можеле да постојат и на други небесни тела во Сончевиот систем.

Микробиологот Вилијам Бразелтон изјавил дека ваков тип екосистем можеби во моментов постои и на Европа, ледената месечина на Јупитер, како и на Енцелад, месечината на Сатурн.

„Ова е пример за екосистем кој би можел да биде активен токму сега на Европа или Енцелад“, изјавил Бразелтон, додавајќи дека слични услови можеби постоеле и на Марс во далечното минато.

Поразличен од познатите „црни оџаци“

За разлика од познатите подводни вулкански отвори наречени „црни оџаци“, кои зависат од магматска топлина и создаваат минерали богати со железо и сулфур, „Изгубениот град“ произведува дури сто пати повеќе водород и метан.

Неговите огромни калцитни структури исто така укажуваат дека системот функционира многу подолго од повеќето познати хидротермални полиња на Земјата.

Закана од длабокоморско рударство

И покрај неговата научна вредност, иднината на ова уникатно подрачје не е целосно сигурна.

Во 2018 година Полска доби дозвола за истражување и рударење во околните длабокоморски области, што предизвика загриженост кај научниците. Иако самото поле не содржи минерални богатства од комерцијален интерес, експертите предупредуваат дека рударските активности во близина би можеле да создадат облаци од седименти кои ќе го нарушат чувствителниот екосистем.

Поради тоа, сè повеќе научници бараат „Изгубениот град“ да добие статус на светско природно наследство и трајна заштита.

Повеќе од 700 метри под океанската површина, ова мистериозно место и понатаму претставува една од најголемите природни загатки на Земјата – и можеби најдобрата трага за тоа како започнал животот и дали тој постои и некаде надвор од нашата планета.