Историски успех во вселената: Робот за првпат самостојно состави конструкција во орбитата околу Земјата

Научниците од Калифорнискиот институт за технологија (Caltech) постигнаа значаен успех во развојот на вселенската роботика. За првпат роботски систем успеа автоматски да состави дел од конструкција директно во вселената, без физичка помош од астронаути. Оваа технологија во иднина би можела да овозможи изградба на огромни вселенски телескопи, комуникациски антени и соларни електрани во орбитата околу Земјата.

Она што досега претставуваше еден од најголемите инженерски предизвици во истражувањето на вселената постепено станува реалност.

Научниците од Caltech, со финансиска поддршка од американската Агенција за напредни одбранбени истражувачки проекти (DARPA), развија роботски систем кој може да спојува конструктивни елементи во вселената.

Успешниот експеримент беше претставен на 5 ноември, а денеска, 9 ноември, нови детали за проектот беа објавени и во научниот портал ScienceDaily.

Робот што гради конструкции без астронаути

Роботскиот систем, наречен ASTRA, е дел од истражувачката програма NOM4D, чија цел е да развие технологии за производство и монтажа на големи конструкции во вселенски услови.

Наместо целосно составени објекти да се испраќаат од Земјата, идејата е нивните компоненти да се транспортираат одделно, а потоа автоматски да се поврзуваат во орбитата.

Роботот користи механизам што се движи по три оски и презема цевчести конструктивни елементи и специјални спојници од складишни делови.

Потоа ги поврзува во повторливи сегменти, создавајќи решеткаста носечка конструкција.

Процесот се изведува автоматизирано, според команди испратени од тимот на Земјата, без потреба астронаути да ги составуваат деловите.

Првиот успех веќе е постигнат

Роботот бил испратен во вселената кон крајот на март 2026 година, во рамките на мисијата Transporter-16 на компанијата SpaceX.

Системот бил поставен на вселенската платформа Vigoride, на компанијата Momentus, која обезбедувала комуникации, електрична енергија и можност за следење на експериментот.

Првичната цел била роботот да состави рефлекторска антена со дијаметар од 1,4 метри.

Конструкцијата била проектирана со лесни композитни цевки, алуминиумски спојници и тенка рефлектирачка мембрана.

По активирањето во орбитата, системот успешно ги ослободил двата претходно подготвени сегменти и самостојно составил трет сегмент од конструкцијата.

Тоа претставува прва демонстрација на ваков автоматизиран процес во вселената.

Зошто е ова толку важно?

Денешните вселенски конструкции имаат големо ограничување – нивните димензии најчесто зависат од просторот што може да го обезбеди ракетата при лансирањето.

Колку е поголем објектот, толку е потешко и поскапо неговото испраќање во вселената.

Новата технологија би можела да го промени ваквиот пристап.

Наместо огромна антена или телескоп да мора да се склопи на Земјата, во иднина би можеле да се испраќаат помали делови кои роботски системи ќе ги составуваат во орбитата.

Научниците сметаат дека тоа би овозможило изградба на конструкции со големина од стотици метри, па дури и повеќе.

Телескопи и соларни електрани во вселената

Една од потенцијалните примени е изградбата на големи рефлекторски површини за нови генерации вселенски телескопи.

Поголемите конструкции би можеле да овозможат подобро набљудување на далечни галаксии и други објекти во вселената.

Технологијата би можела да се користи и за огромни комуникациски антени, кои би обезбедувале подобар пренос на сигнали.

Посебно интересна е можноста за изградба на соларни системи во орбитата, кои би собирале сончева енергија и потенцијално би ја пренесувале до Земјата.

Овие примени сè уште се во истражувачка фаза и не претставуваат готови комерцијални решенија.

Успех, но и нови инженерски предизвици

И покрај успешната демонстрација, научниците признаваат дека експериментот се соочил со технички проблеми и временски ограничувања.

Роботот не успеал да ја доврши целата планирана антена, но го потврдил основниот принцип на автоматизирано составување во орбитата.

Истражувачите сега ќе ги анализираат резултатите за да ја поедностават конструкцијата и да ја подобрат сигурноста на идните системи.

Успехот претставува важен чекор кон иднина во која големите вселенски објекти нема да мора целосно да се градат на Земјата.

Наместо тоа, би можеле да настануваат директно во вселената, со помош на роботи кои самостојно ги извршуваат најсложените монтажни операции.