ОН ја менуваат сликата на светот: Африка ќе ја добие реалната големина, Русија ја поддржа големата промена

ОН ја менуваат сликата на светот: Африка ќе ја добие реалната големина, Русија ја поддржа големата промена

Генералното собрание на Обединетите нации со огромно мнозинство усвои резолуција со која се повикува на поширока употреба на картографски проекции што пореално ја прикажуваат вистинската големина на континентите, особено на Африка.

Резолуцијата „Correct the Map“ – „Исправете ја мапата“, предложена од Того во име на Африканската група, беше усвоена на 4 септември со 164 гласа „за“, еден „против“ и шест воздржани. Соединетите Американски Држави беа единствената земја што гласаше против.

Русија ја поддржа промената

За разлика од САД, Русија гласаше за резолуцијата.

По гласањето, рускиот претставник во ОН порача дека Москва ја поддржува иницијативата на африканските држави и ја гледа како обид да се исправи долгогодишниот дисбаланс во начинот на кој светот е претставуван на картите.

Русија нагласи дека ниту една рамна карта не може совршено да ја претстави Земјата без некаков вид искривување, но дека Меркаторовата проекција со децении создавала погрешна визуелна претстава за релативната големина на Африка и другите региони блиску до екваторот. Москва ја поврза иницијативата и со надминувањето на историското наследство на колонијализмот.

Зошто Африка изгледа многу помала?

Во центарот на дебатата е Меркаторовата проекција, создадена во 1569 година од фламанскиот картограф Герардус Меркатор.

Таа била создадена првенствено за навигација и е исклучително практична за таа цел, но има голем недостаток – колку повеќе некоја територија се приближува кон половите, толку поголема изгледа на картата.

Најпознатиот пример е Гренланд.

На класичната Меркаторова карта Гренланд и Африка можат да изгледаат приближно споредливи по големина, иако Африка во реалноста е околу 14 пати поголема.

Поради истата причина, Европа, Русија, Канада и другите северни територии визуелно изгледаат многу поголеми во однос на државите и континентите поблиску до екваторот.

Како ќе изгледа новата карта?

Резолуцијата ја истакнува проекцијата Equal Earth, создадена во 2018 година, како пример за карта која многу подобро ги зачувува вистинските односи меѓу површините на континентите.

На таква карта Африка изгледа значително поголема отколку што сме навикнати да ја гледаме на Меркаторовата проекција, додека Русија, Канада, Гренланд и северните делови на Европа визуелно се намалуваат.

Тоа, се разбира, не значи дека нивната реална територија се менува – станува збор само за попрецизно претставување на земјината површина на рамна карта.

ОН не менуваат граници

Иако резолуцијата предизвика големо внимание, важно е да се нагласи дека ОН не ги менуваат државните граници и не воведуваат задолжителна нова светска карта.

Во самиот текст е нагласено дека иницијативата се однесува на пропорционалното прикажување на површините и не треба да влијае врз прашањата за суверенитет, меѓународно признати граници, територијален статус или спорни територии.

Резолуцијата е необврзувачка и не ја забранува ниту Меркаторовата проекција, која и понатаму останува корисна за навигација.

Украина се воздржа поради Крим

Шест земји се воздржаа од гласање – Естонија, Грузија, Литванија, Молдавија, Србија и Украина.

Украина објасни дека ја поддржува идејата за попрецизно прикажување на Африка, но изрази забелешки во врска со начинот на кој одредени карти поврзани со проекцијата Equal Earth ги прикажуваат териториите окупирани од Русија, вклучително и Крим.

Того, пак, експлицитно нагласи дека резолуцијата нема никаква цел да одредува чија е одредена територија или да менува меѓународно признати граници.

САД единствени против

Вашингтон беше единствениот што гласаше против резолуцијата.

Американскиот претставник оцени дека Генералното собрание треба да се занимава со поважни глобални проблеми и ја критикуваше иницијативата како дел од поширока идеолошка агенда.

Спротивно на тоа, африканските земји тврдат дека начинот на кој картите со векови го прикажувале светот има влијание врз образованието и врз перцепцијата за значењето на различните региони.

„Мапата никогаш не е неутрална“

Министерот за надворешни работи на Того, Роберт Дусеј, порача дека картите не се само технички средства, туку влијаат врз начинот на кој генерации луѓе го разбираат светот.

Неговата порака беше дека поправедната карта не ја менува географијата, туку начинот на кој ја гледаме планетата.

Што ќе се промени во пракса?

Резолуцијата ги охрабрува владите, училиштата, меѓународните организации, издавачите и технолошките компании постепено да користат карти кои пореално ја прикажуваат површината на континентите.

Тоа значи дека во иднина во учебници, презентации, институции и дигитални платформи сè почесто би можеле да гледаме светска карта на која Африка е значително поголема, а Русија, Канада и Гренланд помали отколку што сме навикнати да ги гледаме.

Не се менува светот – се менува начинот на кој неговите вистински размери се прикажуваат на карта.