Седум едноставни вежби за подобра меморија, забележување и концентрација

Мозокот, исто како и телото, има потреба од активност и разновидни предизвици. Решавањето проблеми, учењето нови вештини и менувањето на секојдневната рутина можат да го поттикнат вниманието и да нè натераат поактивно да ги обработуваме информациите.

Сепак, ниту една мозочна игра не е волшебно решение. Истражувањата покажуваат дека со редовно вежбање најчесто стануваме подобри токму во задачата што ја повторуваме, додека пренесувањето на ефектот врз општата интелигенција и секојдневното функционирање е ограничено.

Тоа не значи дека менталните вежби се бескорисни. Тие можат да бидат забавен начин да го прекинеме автоматското однесување, да ја тренираме концентрацијата и да воведеме повеќе активност во секојдневието.

1. Пронајдете ги броевите во Шултеова табела

Шултеовата табела содржи 25 полиња во кои броевите од 1 до 25 се распоредени по случаен редослед. Задачата е да го насочите погледот кон средината на табелата и потоа што побрзо да ги пронајдете сите броеви по ред.

Започнете без временско ограничување, а кога ќе се навикнете, обидете се да ја завршите задачата за 30 до 60 секунди. Наместо постојано да го движите погледот од еден до друг агол, обидете се да ја забележувате пошироката површина на табелата.

Вежбата ги активира визуелното пребарување, брзината на обработка и одржувањето на вниманието. За дополнителен предизвик, променете го распоредот на броевите по секој обид.

2. Кажете ја бојата, а не зборот

Напишете ги имињата на неколку бои, но употребете различна боја за секој збор. На пример, зборот „црвена“ нека биде напишан со сина боја.

Задачата е да ја изговорите бојата со која е напишан зборот, а не да го прочитате самиот збор. Во наведениот пример точниот одговор би бил „сина“.

Оваа позната задача го користи Струповиот ефект и го предизвикува мозокот да го потисне автоматското читање за да се насочи кон важната информација – бојата. Струповата задача се употребува при истражување на вниманието, инхибиторната контрола и извршните функции.

3. Цртајте со затворени очи

Седнете на стабилна маса, затворете ги очите и обидете се да го напишете своето име или да нацртате круг, квадрат и триаголник. Потоа отворете ги очите и споредете го резултатот со она што сте го замислиле.

Можете да поставите и неколку безбедни предмети на масата, внимателно да ги допрете, а потоа да се обидете да го запомните нивниот распоред.

Оваа активност ги поврзува допирот, просторната ориентација и меморијата. Изведувајте ја исклучиво седејќи и без остри, кршливи или жешки предмети. Не се обидувајте да одите низ просторијата или да користите телефон со затворени очи.

4. Испробајте ја координацијата на двете раце

Со десната рака направете знак „V“, а со левата знак „ОК“. Потоа истовремено заменете ги гестовите – левата рака нека покаже „V“, а десната „ОК“.

Повторете ја замената петпати, а кога ќе ја совладате, обидете се да ја изведете за десет секунди. Вежбата изгледа едноставно, но бара концентрација и прецизна координација на двете раце.

Може да ја усложните така што со едната рака ќе цртате кругови, а со другата прави линии.

5. Активирајте ја недоминантната рака

Ако пишувате со десната рака, обидете се дел од едноставните активности да ги извршувате со левата – или обратно. Можете да ја користите недоминантната рака за чешлање, отворање врата, работа со компјутерско глувче или цртање едноставни форми.

Целта не е преку ноќ да станете подеднакво вешти со двете раце, туку да излезете од автоматската рутина и посвесно да го следите движењето.

Избегнувајте активности при кои грешката може да предизвика повреда, како ракување со нож, жешки садови или електрични алати.

6. Решавајте различни видови мозочни игри

Судоку, шах, крстозбори, сложувалки и игрите со зборови можат да бидат пријатен начин за активирање на логиката, помнењето и планирањето.

Најдобро е да не ја повторувате постојано истата игра. Комбинирајте задачи со броеви, зборови, визуелни форми и стратегија, а тежината зголемувајте ја постепено.

Истражувањата за комерцијалните програми за „тренинг на мозокот“ покажуваат мешани резултати. Подобрувањето најчесто е најизразено кај слични задачи, додека доказите дека игрите значително го подобруваат целокупното секојдневно функционирање сè уште не се доволни.

7. Направете пауза од дигиталните помагала

Технологијата ни го олеснува животот, но истовремено презема дел од задачите што порано сме ги извршувале самостојно.

Одвојте краток период во денот во кој ќе пресметувате без калкулатор, ќе се обидете да запомните список за купување или ќе ја пронајдете патеката без веднаш да вклучите навигација.

Можете да прочитате краток текст, да го тргнете телефонот и потоа да запишете пет работи што сте ги запомниле. Целта не е целосно откажување од технологијата, туку свесно користење на сопственото внимание и меморија.

Десет минути дневно се доволни за почеток

Изберете две или три вежби и практикувајте ги по неколку минути. Кога задачата ќе стане премногу лесна, променете ја или зголемете ја тежината. Подобро е кратко и редовно вежбање отколку долг тренинг што брзо ќе го напуштите.

За одржување на когнитивното здравје важни се и редовната физичка активност, квалитетниот сон, социјалните контакти, контролата на крвниот притисок и урамнотежената исхрана. Менталните игри можат да бидат дел од таквата рутина, но не се замена за здравите животни навики или медицинската помош.

Доколку заборавеноста се појави нагло, се влошува или почне да го попречува секојдневното функционирање, потребно е да се побара совет од лекар, наместо проблемот да се решава само со мозочни игри.