Чувањето внуци може да биде добро и за мозокот: Студија го поврзува со подобра меморија и полесно изразување

Играњето со внуците, разговорите, читањето приказни и помошта околу училишните задачи можат да бидат повеќе од пријатно поминато семејно време. Истражување објавено во списанието „Psychology and Aging“ ја поврзува вклученоста во грижата за внуците со подобри резултати на тестовите за паметење и вербална флуентност кај постарите лица.

Резултатите се охрабрувачки, но не докажуваат дека чувањето внуци само по себе го спречува стареењето на мозокот или развојот на деменција. Тие укажуваат на можна поврзаност меѓу оваа семејна улога и зачувувањето на одредени ментални способности.

Што опфатило истражувањето?

Во анализата биле разгледани податоци за 2.887 баби и дедовци постари од 50 години, со просечна возраст од околу 67 години, вклучени во долгорочно истражување за стареењето во Англија.

Учесниците одговарале на прашања и решавале когнитивни тестови во три наврати, во периодот од 2016 до 2022 година. Истражувачите ги интересирало дали во претходната година се грижеле за внуците, колку често го правеле тоа и во какви активности учествувале.

Биле опфатени различни форми на помош: играње, подготовка на оброци, помагање со домашни задачи, носење и земање од училиште, грижа при болест и повремено ноќевање без присуство на родителите.

Подобри резултати кај вклучените баби и дедовци

Бабите и дедовците што помагале во грижата за внуците во просек постигнувале подобри резултати на тестовите за меморија и вербална флуентност од оние што не обезбедувале таква грижа.

Вербалната флуентност се однесува на способноста лесно да се пронаоѓаат и изговараат зборови според одредено правило. Таа е еден од показателите што се користат при испитување на когнитивното функционирање.

Поврзаноста останала присутна и по земањето предвид на возраста, здравствената состојба и други разлики меѓу учесниците. Кај бабите што се грижеле за внуците било забележано и побавно опаѓање на испитуваните способности. Кај дедовците не бил утврден истиот јасен образец на побавно опаѓање во главната анализа.

Повеќе часови не значат автоматски поголема корист

Еден од позначајните наоди е дека зачестеноста на чувањето не била јасен показател за подобри когнитивни резултати меѓу учесниците што веќе се грижеле за внуците.

Тоа не значи дека бабите и дедовците треба да преземат повеќе обврски за да го „тренираат“ мозокот. Истражувањето не утврдило идеален број часови, ниту докажало дека секојдневното чување е подобро од повремената помош.

Зошто дружењето со децата би можело да биде корисно?

Секојдневната интеракција со дете вклучува разговор, внимание, планирање и приспособување на нови ситуации. Читањето приказна отвора прашања, играта бара следење правила, а подготовката за прошетка подразбира организирање.

Овие примери покажуваат како семејното дружење може да понуди ментална и социјална ангажираност. Пошироките истражувања за стареењето исто така ја поврзуваат социјалната вклученост со подобро когнитивно здравје, иако долгорочните ефекти од различните активности сè уште се испитуваат.

Важна е и обратната можност

Можно е луѓето со подобра почетна меморија и подобро здравје полесно да преземаат грижа за внуците. Авторите наведуваат дека ваквото објаснување не може целосно да се исклучи.

Студијата главно се однесува на дополнителна семејна помош. Нејзините резултати не треба автоматски да се применуваат на баби и дедовци што ја презеле целосната родителска одговорност.

Блискост без преоптоварување

Истражувачите нагласуваат дека треба подетално да се испита дали грижата е доброволна, дали постои семејна поддршка и колкав товар чувствуваат постарите лица. Пријатното дружење и обврската што го исполнува целиот ден не мора да имаат исто влијание.

За семејствата, разумен пристап е:

• однапред да договорат кога и колку помош е потребна;
• да ги почитуваат желбите и можностите на бабите и дедовците;
• да остават време за одмор и лични обврски;
• да избираат активности во кои уживаат и децата и возрасните.

Менталната активност има многу облици

Дружењето со внуците е само една можност за исполнето секојдневие. Читањето, учењето нова вештина, волонтирањето, хобијата и средбите со пријатели исто така можат да понудат смисла и поврзаност.

Лицата што немаат внуци или не можат да ги чуваат имаат многу други начини да останат социјално и ментално активни. Највредни се активностите што им одговараат, ги радуваат и можат да ги одржуваат без прекумерен напор.