Божиновска: Енергетската транзиција мора да обезбеди сигурна енергија, нови инвестиции и економски развој

Македонија мора да гради енергетски систем кој ќе обезбеди почиста енергија, стабилно снабдување и нови можности за економски развој. Енергетската транзиција не смее да биде товар за граѓаните и стопанството, туку процес што ќе донесе долгорочни придобивки за целото општество, порача министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска.

На Националниот дијалог на патот кон COP31, организиран од Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП), Божиновска ги претстави клучните приоритети за енергетската и климатската иднина на Македонија.

На настанот учествуваа и претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, претставници на државните институции и меѓународната заедница, а во фокусот на разговорите беа предизвиците и можностите што ги носи преминот кон почисти извори на енергија.

Обновливите извори мора да бидат придружени со модерна електроенергетска мрежа

Според Божиновска, зголемувањето на производството на електрична енергија од сонце, ветер и други обновливи извори е важен дел од енергетската транзиција, но само по себе не е доволно за да се обезбеди стабилен и сигурен енергетски систем.

Таа нагласи дека паралелно со изградбата на нови производствени капацитети мора да се инвестира и во модернизација на електроенергетската мрежа, како и во системи за складирање енергија.

Овие инвестиции се неопходни за подобро управување со производството и потрошувачката, особено поради променливиот карактер на сончевата и ветерната енергија.

Енергетска ефикасност и електрификација на економијата

Како дополнителни приоритети, министерката ги издвои подобрувањето на енергетската ефикасност и постепената електрификација на транспортот, греењето и индустриските процеси.

Според неа, овие промени мора да се спроведуваат внимателно, со реално планирање и во согласност со финансиските и техничките можности на домашната економија.

Целта е да се намали зависноста од фосилните горива, но истовремено да се зачува конкурентноста на македонските компании и да се обезбеди енергија по прифатливи услови за домаќинствата.

Праведна транзиција за работниците и регионите зависни од јаглен

Посебно внимание Божиновска посвети на регионите чија економија традиционално се потпира на производството на електрична енергија од јаглен.

Таа истакна дека преминот кон нови енергетски технологии мора да биде праведен и да ги земе предвид потребите на работниците, нивните семејства и локалните заедници.

Тоа подразбира создавање нови работни места, привлекување инвестиции, преквалификација на работната сила и отворање нови можности за економски развој.

Наместо регионите зависни од јаглен да се соочат со економска неизвесност, енергетската транзиција треба да им понуди перспектива и одржлива иднина.

Меѓународна финансиска поддршка за конкретни енергетски проекти

Божиновска се осврна и на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција, преку која се работи на поврзување на приоритетните домашни проекти со меѓународни извори на финансирање и техничка помош.

Ваквата поддршка е особено важна за реализација на големи инфраструктурни и енергетски инвестиции, кои бараат значителни финансиски средства и долгорочно планирање.

Според министерката, успешната транзиција подразбира партнерство меѓу државата, стопанството, меѓународните финансиски институции и граѓаните.

Македонија со јасни приоритети на COP31 во Анталија

Во пресрет на меѓународната климатска конференција COP31 во Анталија, Божиновска порача дека Македонија треба да настапи со реални и остварливи приоритети.

Таа нагласи дека климатските цели мора да бидат усогласени со потребата од енергетска сигурност, економска стабилност и подобар животен стандард.

Пораката од Националниот дијалог е дека енергетската транзиција не треба да се сведува само на замена на фосилните горива со обновливи извори. Таа треба да претставува поширока модернизација на енергетскиот систем, која ќе донесе почиста животна средина, нови инвестиции, поконкурентна економија и сигурна енергетска иднина за Македонија.