дравјето на срцето и крвните садови не зависи само од крвниот притисок и холестеролот. Подеднакво важни се и триглицеридите – вид масти во крвта кои, кога се покачени, можат значително да го зголемат ризикот од кардиоваскуларни заболувања.
Покачените триглицериди често се поврзуваат со прекумерна телесна тежина, недоволна физичка активност, исхрана богата со шеќери и рафинирани јаглехидрати, како и со други метаболички нарушувања. Добрата вест е дека кај многу луѓе нивото може значително да се намали преку промена на секојдневните навики.
Што се триглицеридите?
Триглицеридите се липиди што организмот ги користи како енергетска резерва. По оброкот, телото ја искористува потребната енергија, а вишокот калории ги претвора во триглицериди кои се складираат во масното ткиво.
Кога има потреба од дополнителна енергија, организмот ги ослободува овие резерви. Проблемот настанува кога внесуваме повеќе калории отколку што трошиме, особено преку слатки, газирани пијалаци и високо преработена храна, што доведува до нивно покачување во крвта.
Кои вредности се сметаат за нормални?
Нивото на триглицериди се одредува со крвна анализа.
- До 150 mg/dL (1,7 mmol/L) – нормално.
- 150–199 mg/dL – гранично покачено.
- 200–499 mg/dL – високо.
- Над 500 mg/dL – многу високо и бара итна лекарска проценка.
Зошто се опасни?
Покачените триглицериди придонесуваат за стврднување и задебелување на артериите, со што се зголемува ризикот од срцев и мозочен удар.
Кај многу високите вредности постои и опасност од акутен панкреатит – сериозно воспаление на панкреасот кое бара итен медицински третман.
Покрај тоа, високите триглицериди често се поврзани со дебелина, инсулинска резистенција, предијабетес, дијабетес тип 2, висок крвен притисок и нарушен холестерол. Понекогаш причината може да биде намалена функција на тироидната жлезда, наследни фактори или употреба на одредени лекови.
Шест навики кои можат да помогнат
1. Намалете го внесот на шеќер
Слатките, газираните пијалаци, колачите, бисквитите и индустриските десерти се меѓу главните извори на прости шеќери. Нивниот вишок лесно се претвора во триглицериди, па ограничувањето на додадените шеќери е еден од најефикасните начини за подобрување на липидниот профил.
2. Намалете ја телесната тежина
И мало намалување на тежината може да донесе значителни придобивки. Истражувањата покажуваат дека губење на 5–10 проценти од телесната тежина може значително да ги намали триглицеридите и да го подобри метаболичкото здравје.
3. Јадете повеќе растителни влакна
Зеленчукот, овошјето, мешунките, овесот, јачменот, интегралните житарки, семките и јаткастите плодови помагаат во регулирање на шеќерот во крвта и ја забавуваат апсорпцијата на мастите и јаглехидратите, што позитивно влијае и врз триглицеридите.
4. Бидете физички активни
Редовното пешачење, возење велосипед, пливање, трчање или друга аеробна активност му помагаат на организмот поефикасно да ги користи мастите како извор на енергија. Дополнително, физичката активност го зголемува нивото на HDL – „добриот“ холестерол.
5. Избегнувајте транс масти
Транс мастите најчесто се наоѓаат во индустриски печива, пржена храна и производи со делумно хидрогенизирани масла. Тие го нарушуваат липидниот профил и го зголемуваат ризикот од кардиоваскуларни заболувања.
6. Избирајте здрави масти
Маслиновото масло, авокадото, оревите, лененото и чиа семето, како и помасните риби – лосос, скуша, сардина и харинга – се богати со незаситени масти и омега-3 масни киселини кои можат да придонесат за намалување на триглицеридите.
Дополнителни препораки
Лекарите препорачуваат ограничување на алкохолот, бидејќи кај многу луѓе значително ги зголемува триглицеридите. Корисно е и оброците да бидат редовни, наместо нередовно и прекумерно јадење.
Доколку размислувате за суплементи како рибино масло, куркумин или екстракт од лук, претходно консултирајте се со лекар. Тие можат да бидат дополнителна помош кај одредени лица, но не се замена за здрав начин на исхрана, редовна физичка активност и медицинска терапија кога таа е потребна.
Контролата на триглицеридите најчесто започнува со секојдневните навики – помалку шеќер и преработена храна, повеќе растителни влакна, редовно движење, одржување здрава телесна тежина и избор на квалитетни масти во исхраната можат значително да придонесат за подобро кардиоваскуларно здравје.
Извер: drmitov.mk





