Сигурно многумина барем еднаш забележале кај дете некој гест, начин на смеење, реакција или карактерна особина која не потсетува ниту на мајката, ниту на таткото, туку на некој од постарите членови на семејството. Во такви моменти најчесто се слуша добро познатата реченица: „Тоа е на дедо“.
Иако често ваквите коментари звучат како семејна шега или случајност, научниците велат дека зад тоа може да стои сериозна генетска логика.
Експертите објаснуваат дека наследувањето не е едноставна формула според која детето добива половина особини од мајката и половина од таткото. Генетиката функционира како многу посложен систем во кој одредени гени можат да останат „тивки“ со генерации, а потоа повторно да се појават во специфични комбинации.
„Одредени карактеристики можат да се пренесуваат низ повеќе генерации и да станат видливи дури подоцна“, објаснуваат генетичарите.
Токму затоа не е невообичаено децата да покажуваат сличности со дедото по мајчина линија, дури и кога немале посебно блиска интеракција со него.
Научниците посочуваат дека одредени комуникациски навики и начини на изразување можат да имаат генетска компонента. Некои деца се природно разговорливи, емотивни и отворени, додека други се повлечени, аналитични и внимателни.
Истражувањата укажуваат дека не е необично детето да наследи:
– специфичен хумор
– сличен начин на раскажување
– потреба прво да размисли, а потоа да реагира
Во последните години научниците сè повеќе го истражуваат и влијанието на таканаречените биолошки отпечатоци кои можат да се пренесуваат низ генерациите.
Некои емоционални реакции, чувствителности и стравови можат делумно да бидат поврзани со наследни механизми, а не само со лични искуства.
Според експертите, кај некои луѓе можат да се појават:
– чувствителност кон одредени ситуации
– страв од височина
– анксиозни реакции
– зголемена емотивност
Интересни се и истражувањата поврзани со интелигенцијата и когнитивните способности. Дел од научните анализи покажуваат дека некои когнитивни карактеристики може да имаат силна поврзаност со мајчината линија.
Тоа не значи дека дедото директно ја „одредува“ интелигенцијата на детето, но генетскиот придонес може да биде значително забележлив во начинот на размислување, логиката и решавањето проблеми.
Дополнително, леворакоста и креативноста исто така се карактеристики кои често се повторуваат низ генерации.
Научниците истакнуваат дека лицата со вакви особини често имаат:
– поинаков пристап кон решавање проблеми
– поголема креативност
– нестандарден начин на размислување
Дури и односот кон редот, организацијата, финансиските навики и планирањето може да има одредена наследна основа.
Сепак, експертите нагласуваат една важна работа – генетиката не е судбина.
Иако гените имаат влијание, личноста се формира и преку воспитувањето, животната средина, љубовта и животните искуства.
Затоа кога ќе препознаете дел од дедото во вашето дете, тоа не мора да биде правило, туку интересен спој на биологија, наследство и животни околности.






