Не можете да се опуштите ни на одмор? „Vacation anxiety“ е сè почеста појава – еве зошто се јавува

За многумина годишниот одмор е најочекуваниот период од годината – време за плажа, патување, добра храна и пауза од секојдневните обврски. Но, наместо конечно да се опуштат, некои луѓе токму на одмор почнуваат да чувствуваат немир, напнатост, грижа или дури и вина затоа што „не прават ништо“.

Мислите остануваат на работата, непрочитаните пораки, обврските што ги чекаат по враќањето или на чувството дека слободното време мора да биде искористено „попродуктивно“. Оваа појава често се опишува со терминот „vacation anxiety“ – анксиозност поврзана со одморот.

Иако на прв поглед звучи парадоксално, преминувањето од долг период на интензивно темпо во целосен одмор не е секогаш моментално. На телото и умот понекогаш им е потребно време за да се приспособат.

Што е „vacation anxiety“?

Терминот се користи за чувство на анксиозност, немир или емоционална непријатност што може да се појави пред заминувањето, за време на патувањето или во првите денови од одморот.

Некои луѓе постојано размислуваат што се случува на работа и проверуваат електронска пошта и пораки. Други се загрижени дека по враќањето ќе ги пречека огромен број обврски.

Постои и спротивна крајност – чувството дека секоја минута од одморот мора максимално да се искористи. Така, наместо одмор, се создава густ распоред со екскурзии, ресторани, фотографирање, знаменитости и активности, па човекот на крајот може да се почувствува поизморен отколку пред патувањето.

Зошто на некои луѓе им е толку тешко да се опуштат?

Една од причините може да биде долготрајниот стрес. Кога човек подолго време функционира под притисок, со рокови, задачи и постојана достапност, наглото преминување во многу побавен ритам може да предизвика необично чувство на празнина или немир.

Дополнителен проблем може да се појави кај луѓето кои сопствената вредност силно ја поврзуваат со продуктивноста. Ако секој ден е исполнет со задачи, решавање проблеми и постигнување резултати, периодот во кој „ништо не мора“ понекогаш создава чувство на вина наместо задоволство.

Социјалните мрежи создаваат дополнителен притисок

Совршено уредените фотографии од егзотични плажи, луксузни хотели и постојани авантури можат да создадат впечаток дека и нашиот одмор мора да изгледа спектакуларно.

Поради тоа, сосема обичен ден поминат на плажа или со книга може погрешно да се доживее како „неискористен ден“.

Токму обидот секој момент да стане посебно искуство може да ја уништи главната цел на одморот – вистинското физичко и психичко закрепнување.

Како може да се манифестира?

Кај секого не изгледа исто. Некои луѓе постојано го проверуваат службениот телефон или електронската пошта, други потешко заспиваат, стануваат раздразливи или чувствуваат потреба постојано нешто да прават.

Можно е првите денови да бидат обележани и со чувство на исцрпеност или главоболка, а вистинското опуштање да започне дури подоцна.

Причината е едноставна – по подолг период на интензивно темпо, на организмот може да му биде потребен постепен премин кон одмор.

Како полесно да се „исклучите“ од работата?

Најпрво, не треба да очекувате дека целосно ќе се опуштите во моментот кога ќе пристигнете на дестинацијата. Корисно е првите ден или два да бидат помирни, без премногу активности.

Поставувањето јасни граници со работата исто така може да помогне. Исклучувањето на службените известувања и однапред договореното отсуство ја намалуваат потребата постојано да проверувате што се случува додека ве нема.

Не мора ниту секој час од денот однапред да биде испланиран. Слободното време не е изгубено време.

Зошто малку досада може да биде добра?

Периодите без однапред планирана активност можат да бидат важен дел од одморот. Кога вниманието не е постојано насочено кон задачи, известувања и екрани, се создава простор за одмор, размислување и креативност.

Затоа ден поминат со книга, долга прошетка, гледање во морето или едноставно без конкретен план не значи дека одморот е залудно потрошен.

Напротив, токму тие моменти можат да бидат најважниот дел од психолошкото дистанцирање од секојдневниот притисок.

Кога треба да се побара стручна помош?

Ако анксиозноста не е ограничена само на одморот, туку редовно го нарушува секојдневното функционирање, спиењето, расположението, училиштето или работата и односите со другите, корисно е да се разговара со квалификуван психолог или друг здравствен професионалец.

Во таков случај, немирот за време на одморот може да биде само еден дел од поширок проблем со хроничен стрес или анксиозност.

Годишниот одмор, на крајот, не е уште една задача што мора совршено да се исполни. Не мора секој ден да биде спектакуларен, ниту секој момент да заврши на социјалните мрежи. Целта е човек да успори, да се оддалечи од секојдневниот притисок и постепено да ја обнови енергијата.