Откриена првата зелена ѕвезда: Необичниот сјај доаѓа од остатоци од нејзиниот планетарен систем

Астрономите идентификуваа бело џуџе чија светлина, според анализата на спектарот и моделите на човечкиот вид, би изгледала жолтозелена кога би можеле да го набљудуваме одблизу. Објектот WD J1330+6435 истражувачите го опишуваат како првиот веродостојно утврден пример на зелена ѕвезда.

Откритието е дел од истражување предводено од Универзитетот Ворик, објавено во списанието „RAS Techniques and Instruments“. Резултатите покажуваат дека белите џуџиња можат да имаат многу поразновидни бои отколку што сугерира нивното име — вклучително и розова, виолетова и цијан, односно зеленикаво-сина.

Белите џуџиња се исклучително густи ѕвездени остатоци што остануваат откако ѕвезди слични на Сонцето ќе ги исфрлат надворешните слоеви на крајот од својот развој.

Кај повеќето ѕвезди, бојата првенствено зависи од температурата. Постудените изгледаат портокалово или црвенкаво, додека најжешките имаат бледосин сјај. Но кај одредени бели џуџиња, хемискиот состав и огромната густина на атмосферата значително ја менуваат светлината што ја испуштаат.

Токму тоа се случува кај WD J1330+6435. Објектот привлекол карпест материјал од сопствениот планетарен систем, со што неговата атмосфера се збогатила со калциум, литиум и особено натриум.

Во густата атмосфера, натриумот апсорбира широк дел од светлината во портокаловиот дел на спектарот, додека калциумот апсорбира на пократки, виолетови бранови должини. Преостанатата распределба на светлина создава боја што човечкото око би ја восприемало како жолтозелена. Температурата на објектот е приближно 4.000 Целзиусови степени.

Густината е клучна за овој необичен ефект. Кај најстудените бели џуџиња, атмосферската материја може да достигне густина споредлива со водата. Во такви услови, елементите во траги заемно дејствуваат со околната хелиумска средина и апсорбираат поширок опсег светлина отколку во поретки ѕвездени атмосфери.

Сепак, не станува збор за директна фотографија на зелен ѕвезден диск. Научниците ја пресметале бојата со разложување на светлината според брановите должини, а потоа ги обработиле податоците со модел што ја опишува чувствителноста на човечкиот вид.

Авторите наведуваат дека спектарот на WD J1330+6435 содржи одреден шум, па точната нијанса може малку да се разликува од пресметаната. Сепак, според нив, споредбата на моделите ја поткрепува зелената боја. Во истражуваниот примерок се појавуваат и други бели џуџиња со побледи зелени нијанси.

Наодот покажува дека за изгледот на една ѕвезда не е важна само нејзината температура: густината, хемискиот состав и материјалот од околните планетарни тела можат да создадат сосема неочекувана боја.