Сигнал што мажите не треба да го игнорираат: Кога е време за преглед кај уролог?

Појавата на крв во урината бара лекарска процена, дури и кога количината е мала, нема болка или промената брзо исчезнува. Причината може да биде инфекција, камен или друго уролошко заболување, но неопходно е да се исклучат и посериозни состојби.

Овој симптом, медицински наречен хематурија, може да ја обои урината во розова, црвена или темнокафеава боја. Понекогаш крвта не е видлива и се открива само со лабораториска анализа. Препораката е да се побара лекарски преглед и кога лицето не е сигурно дали промената навистина потекнува од крв.

Отсуството на болка не е причина за одложување. Крвта во урината е најчестиот симптом на рак на мочниот меур, а може да се појавува повремено — да биде забележлива еден ден, па извесно време да ја нема.

Сепак, хематуријата не значи автоматски карцином. Можни причини се инфекции на уринарниот тракт, камења, воспаленија, бенигно зголемување на простатата и одредени бубрежни заболувања. Разликувањето бара испитување, а не самостојно поставување дијагноза.

На лекар треба да му се пријават и придружните промени: печење при мокрење, зачестено или ноќно мокрење, силен нагон и тешкотии при празнење на мочниот меур. Овие симптоми се јавуваат кај различни заболувања и сами по себе не покажуваат дали станува збор за малигна болест.

Неможност за мокрење, згрутчувања во урината, температура, треска или силна болка во стомакот, слабините или грбот бараат итна медицинска процена. Згрутчувањата можат да го попречат истекувањето на урината.

Испитувањето обично започнува со разговор за симптомите, преглед и анализа на урина. Зависно од наодите и ризикот, лекарот може да побара уринокултура, крвни анализи, ултразвук или други снимања. Кај одредени пациенти е потребна цистоскопија — преглед на внатрешноста на мочниот меур со тенок инструмент со камера. Една уредна ехо-снимка не ја заменува целосната процена кога се потребни дополнителни испитувања.

Меѓу добро утврдените ризик-фактори за рак на мочниот меур е пушењето. Канцерогените материи од тутунот влегуваат во крвта, се филтрираат преку бубрезите и се собираат во урината, изложувајќи ја слузокожата на мочниот меур на штетно дејство. Ризикот се зголемува и со возраста и со изложеноста на одредени индустриски хемикалии.

Превентивното тестирање за рак на простата, пак, бара индивидуален пристап. Европските уролошки насоки предвидуваат разговор за рано PSA-тестирање од околу 50 години кај мажи без дополнителни ризици, порано кај одредени ризични групи — од 45 години при семејна историја и од 40 години кај носители на BRCA2-мутација.

PSA не е самостојна дијагноза за рак: може да биде покачен и кај бенигно зголемување на простатата. Одлуката за тестирање и повторување треба да ги земе предвид возраста, здравствената состојба, семејната историја и можните придобивки и штети од понатамошните испитувања.

Кога веќе постои видлива крв во урината, потребна е дијагностичка процена без чекање на следниот превентивен преглед. Ова важи и за мажите и за жените.