ФОТО | Неверојатно откритие во Шпанија: Туристите со децении минувале покрај 280 праисториски цртежи, без да знаат што гледаат

Во една од познатите пештери во шпанската област Каталонија, научниците идентификувале дури 280 праисториски гравури, меѓу кои 55 претстави на животни. Најневеројатниот дел од приказната е што цртежите со децении биле пред очите на илјадници посетители, но никој не ја препознал нивната вистинска старост и значење. Новото истражување, објавено на 5 ноември 2026 година, покажува дека пештерата претставува едно од најважните наоѓалишта на праисториска уметност во овој дел од Европа.

Замислете да посетувате туристичка пештера, да поминувате покрај нејзините ѕидови и да не знаете дека пред вас се наоѓаат уметнички дела создадени пред десетици илјади години.

 

Токму тоа се случувало во пештерата „Cova de la Font Major“, во близина на градот Л’Есплуга де Франколи во североисточна Шпанија.

Со години туристите ги разгледувале подземните ходници, додека на ѕидовите останувале речиси незабележани бројни гравури од времето на палеолитот.

Откритието започнало во 2019 година

Првите праисториски гравури биле препознаени на 30 октомври 2019 година, за време на археолошки истражувања во пештерата.

Археологот Жозеп Марија Верже Бош забележал необични линии меѓу поновите натписи и графити оставени од посетителите.

Понатамошните истражувања покажале дека не станува збор за случајни гребнатини, туку за вистински праисториски претстави.

Седум години подоцна, научниците го претставија деталното истражување во списанието „Antiquity“, документирајќи вкупно 280 мотиви.

 

Од нив, 55 претставуваат животни, додека останатите вклучуваат геометриски форми, линии и други симболични композиции.

Коњи, елени и необична претстава на мечка

Меѓу идентификуваните животни се коњи, елени, диви говеда и животни слични на диви кози.

Особено внимание привлекува гравурата на мечка, бидејќи ова животно релативно ретко се појавува во палеолитската пештерска уметност.

Научниците утврдиле дека праисториските уметници ги користеле природните нерамнини и пукнатини на карпите како дел од своите композиции.

На некои места, природниот релјеф на каменот бил употребен за да се создаде впечаток на движење или простор.

Ова покажува дека тогашните луѓе не цртале само едноставни форми, туку внимателно ги приспособувале своите претстави на природната површина.

Зошто никој не ги забележал?

Главната причина лежи во необичната структура на пештерските ѕидови и начинот на кој биле изработени гравурите.

Цртежите се плитко врежани во карпата, поради што при обично осветлување можат речиси целосно да исчезнат од погледот.

Дури кога светлината паѓа под определен агол, нивните контури стануваат повидливи.

Дополнителен проблем претставувале поновите графити, бидејќи некои посетители низ годините оставале имиња и датуми директно врз праисториските претстави, без да бидат свесни за нивната вредност.

Главниот влез на пештерата бил повторно отворен во 1957 година, па илјадници луѓе поминале покрај гравурите пред археолозите да го препознаат нивното потекло.

Уметност стара десетици илјади години

Археолошките докази покажуваат дека луѓето ја користеле пештерата во периодот пред приближно 41.000 до 26.000 години.

Иако самите гравури сè уште не се директно датирани, нивниот стил и археолошки контекст укажуваат дека значителен дел потекнува од многу рана фаза на праисториската уметност.

За научниците, откритието е важно бидејќи досега се сметало дека североисточниот дел на Пиринејскиот Полуостров има релативно мал број значајни наоѓалишта со палеолитски цртежи.

Новите резултати ја менуваат таа претстава.

Со 55 животински фигури, „Cova de la Font Major“ е меѓу најбогатите познати наоѓалишта на пештерска уметност на медитеранската страна од Пиринејскиот Полуостров.

Дали и други познати пештери кријат слични тајни?

Научниците сметаат дека ова откритие отвора интересно прашање: колку други праисториски уметнички дела остануваат непрепознаени во пештери што луѓето веќе одамна ги истражиле?

За документирање на гравурите биле користени современи дигитални методи и тридимензионални модели, со цел да се зачуваат деталите без оштетување на кревките површини.

Истражувачите нагласуваат дека заштитата на пештерата е особено важна, бидејќи дел од гравурите се наоѓаат на меки и чувствителни карпести површини.

По децении во кои посетителите минувале покрај нив без да го препознаат нивното значење, овие цртежи конечно добиваат место во историјата на европската праисториска уметност.

А најинтересно од сè е што нивната вистинска приказна можеби допрва започнува.