„Шеќер од малини“ откриен во вселената: Органска молекула пронајдена во близина на центарот на Млечниот Пат

Органска молекула од групата на едноставните шеќери, која во мали количества може да се најде и во малините, е откриена во огромен облак од гас и прашина во близина на центарот на Млечниот Пат. Откритието отвора нови прашања за потеклото на органските соединенија и нивната можна улога во создавањето на условите неопходни за појава на живот.

Станува збор за еритруроза, едноставен шеќер составен од четири атоми на јаглерод. Нејзиното присуство во меѓуѕвездениот простор е значајно бидејќи покажува дека посложени органски молекули можат природно да се создаваат и во екстремните услови што владеат далеку од планетите.

Секако, откритието не е доказ за постоење живот во вселената. Наместо тоа, научниците го гледаат како уште еден показател дека дел од хемиските „состојки“ поврзани со животот можат да настанат уште во облаците од кои подоцна се формираат ѕвезди и планети.

Шеќер создаден во студената темнина на вселената

Научниците претпоставуваат дека еритрурозата може да се создава преку хемиски реакции што се одвиваат на површината на микроскопски честички космичка прашина. Со текот на времето, таквиот органски материјал може да стане дел од комети и астероиди, а преку нивните удари да стигне и до површините на младите планети.

Истражувањето го предводела д-р Изаскун Хименез-Сера од Центарот за астробиологија во Шпанија.

Според неа, откритието е важно бидејќи укажува дека ваквите органски молекули би можеле да бидат многу пораспространети во вселената отколку што досега се претпоставувало.

Неочекуван сигнал од облак близу галактичкиот центар

Во фокусот на истражувачите бил огромниот облак од гас и прашина G+0.693-0.027, сместен во близина на центарот на Млечниот Пат. За негово набљудување биле користени два радиотелескопи во Шпанија.

Научниците првично не очекувале вакво откритие, особено затоа што не успеале да забележат некои поедноставни шеќери со три јаглеродни атоми. Сепак, анализата открила карактеристични сигнали што одговараат на молекулата на еритруроза.

„На мое изненадување, ги видов сигналите“, изјавила Хименез-Сера.

Како се создава шеќер на околу минус 250 степени?

Според истражувањето, еритрурозата би можела да настанува преку реакции меѓу органски соединенија на микроскопските зрнца космичка прашина. Ваквата хемија може да се одвива и при екстремно ниски температури, кои во одредени делови од меѓуѕвездениот простор се движат околу минус 250 степени Целзиусови.

Ова е особено важно за астробиологијата, бидејќи покажува дека создавањето на органски соединенија релевантни за животот не мора да започне на веќе формирана планета. Процесот може да почне многу порано – во студените облаци од гас и прашина од кои подоцна настануваат планетарни системи.

Дали дел од „состојките за живот“ пристигнале на Земјата од вселената?

Едно од големите прашања во науката е како на младата Земја се појавиле органските молекули неопходни за развојот на животот. Една од можностите е дека барем дел од нив биле донесени со астероиди, метеорити и комети.

Претходните анализи на древни метеорити и примероци од астероиди веќе покажаа дека сложени органски соединенија можат да постојат надвор од Земјата. Новото откритие дополнително ја зајакнува идејата дека хемијата што претходела на животот можела да започне уште во меѓуѕвездениот простор.

Еритрурозата е интересна и поради нејзината потенцијална улога во хемиски процеси поврзани со создавањето на рибонуклеотиди – основните градбени единици на РНК. Според една од водечките хипотези за потеклото на животот, РНК можеби имала клучна улога во најраните биолошки системи, пред ДНК да стане главниот носител на генетските информации.

„Дожд“ од органски материи врз младата Земја

Во раните периоди од историјата на Сончевиот систем, Земјата била изложена на интензивни удари од астероиди и комети. Научниците сметаат дека со овие небесни тела на планетата можеле да пристигнат огромни количества различни органски соединенија.

Таквиот космички „дожд“ од органски материјал можеби придонел за создавањето на средини богати со соединенија од кои, низ сложени хемиски процеси, подоцна можеле да се формираат првите биомолекули.

Според Хименез-Сера, токму ваквото постојано доставување органски материи можело да претставува важен чекор во создавањето на таканаречената пребиотичка хемија на младата Земја.

Од малините до Млечниот Пат

Иако еритрурозата во мали количества се поврзува и со малините, нејзиното откривање во вселената има далеку пошироко научно значење. Тоа е уште еден показател дека органската хемија не е ограничена само на Земјата и дека сложени молекули можат да се создаваат во средини кои на прв поглед изгледаат целосно непогодни за живот.

Откритието додава уште едно важно парче во сложувалката за потеклото на животот. Ако неговите основни хемиски состојки навистина можат природно да се создаваат низ вселената, тогаш останува едно од најголемите прашања на науката: дали животот на Земјата е исклучителна случајност или очекуван резултат на хемијата што се одвива низ космосот?