Јагоди или банани: Кое овошје е подобро за регулирање на шеќерот во крвта?

Во последно време сè повеќе се зборува за важноста на стабилното ниво на шеќер во крвта – не само поради намалување на ризикот од дијабетес тип 2, туку и за избегнување на наглите падови на енергијата во текот на денот.

На социјалните мрежи често може да се сретне тврдењето дека овошјето, вклучително и бананите и јагодите, е „лошо“ за шеќерот во крвта бидејќи содржи природни шеќери. Сепак, нутриционистите објаснуваат дека влијанието на целото овошје врз организмот е многу посложено.

Иако овошјето содржи природни шеќери, тоа истовремено обезбедува витамини, минерали, растителни влакна и други корисни соединенија. Токму оваа комбинација го прави поинакво од слатките и производите богати со рафинирани јаглехидрати и додадени шеќери.

Што е гликемиски индекс?

Еден од показателите што се користат при проценката на влијанието на храната врз шеќерот во крвта е гликемискиот индекс, познат како GI.

Тој покажува колку брзо храната што содржи јаглехидрати може да го зголеми нивото на гликоза во крвта. Скалата се движи од 0 до 100.

Храната со висок гликемиски индекс, од 70 нагоре, генерално предизвикува побрз пораст на шеќерот во крвта, додека храната со GI од 55 или помалку се вари и апсорбира побавно.

Сепак, експертите нагласуваат дека гликемискиот индекс не треба да се гледа изолирано. Важни се и големината на порцијата, вкупното количество јаглехидрати, зрелоста на плодот и комбинацијата со другата храна во оброкот.

За контрола на шеќерот во крвта – предност имаат јагодите

Кога главната цел е помало јаглехидратно оптоварување и постабилен пораст на шеќерот во крвта, јагодите генерално имаат предност пред бананите.

Јагодите имаат низок гликемиски индекс, околу 40, и содржат релативно малку јаглехидрати во однос на нивниот волумен.

Кај бананите ситуацијата е поинаква бидејќи нивното влијание зависи и од степенот на зрелост. Како што бананата созрева, дел од скробот се претвора во шеќери, па многу зрелата банана може побрзо да го зголеми нивото на гликоза во крвта отколку позелената.

Иако бананите можат да содржат нешто повеќе растителни влакна на 100 грама, јагодите имаат значително помалку вкупни јаглехидрати. Тоа значи дека можат да обезбедат добра количина влакна со помало вкупно количество природни шеќери и јаглехидрати.

Јагодите се богати со антиоксиданси и витамин Ц

Дополнителна предност на јагодите е нивната богата содржина на витамин Ц и антиоксиданси, меѓу кои и антоцијаните – соединенија што се поврзуваат со антиоксидативно и противвоспалително дејство.

Некои истражувања укажуваат дека јагодите можат да имаат поволно влијание врз одговорот на шеќерот во крвта и инсулинот по оброк, иако ефектот може да се разликува од човек до човек.

Сепак, важно е во каква форма се консумираат. Свежите или замрзнатите јагоди без додаден шеќер не се исто што и џемовите, сирупите, засладените овошни препарати и десертите, кои можат да содржат големи количества додаден шеќер.

За брза енергија – бананите се подобар избор

Додека јагодите имаат предност кога се бара овошје со помалку јаглехидрати, бананите победуваат кога на организмот му е потребна повеќе енергија.

Една средно голема банана обезбедува значително повеќе калории и јаглехидрати од една шолја јагоди. Тоа не значи дека бананата е „полоша“ – калориите се мерка за енергијата што му е потребна на организмот за нормално функционирање.

Јаглехидратите се еден од главните извори на енергија. Во организмот се разградуваат до гликоза, која клетките ја користат како гориво, а мозокот и мускулите во голема мера зависат од неа.

Токму затоа бананите можат да бидат практичен избор пред или по физичка активност.

Бананите обезбедуваат витамин Б6 и калиум

Бананите се добар извор на витамин Б6, кој учествува во процесите преку кои организмот ја користи енергијата од храната.

Познати се и по содржината на калиум – минерал важен за нормалната функција на нервниот систем, мускулните контракции и бројни клеточни процеси.

Јагодите помагаат и во хидратацијата

Јагодите имаат висока содржина на вода, што ги прави особено добар избор во топлите летни денови.

Истовремено, витаминот Ц што го содржат помага во апсорпцијата на железото од растителната храна. Поради комбинацијата од вода, влакна и микронутриенти, тие се лесна и хранлива летна ужина.

Позелените банани можат да бидат корисни за цревата

И бананите имаат дополнителна предност, особено кога се помалку зрели. Позелените банани содржат повеќе отпорен скроб, кој може да дејствува како пребиотик – односно како храна за корисните бактерии во цревата.

Со тоа може да се поддржи разновидноста и нормалното функционирање на цревниот микробиом.

Значи, што да изберете?

Одговорот зависи од тоа што сакате да постигнете.

За помало количество јаглехидрати и полесно управување со порастот на шеќерот во крвта, јагодите генерално имаат предност. Тие имаат низок гликемиски индекс, малку јаглехидрати, висока содржина на вода и се богати со витамин Ц и антиоксиданси.

За повеќе енергија, особено пред или по физичка активност, бананите можат да бидат подобар избор. Тие обезбедуваат повеќе јаглехидрати, калиум и витамин Б6, а помалку зрелите банани содржат и повеќе отпорен скроб.

На крајот, и јагодите и бананите можат да бидат дел од здравата и урамнотежена исхрана. За лицата што особено внимаваат на шеќерот во крвта, важни се и количината, зрелоста на овошјето и целокупниот состав на оброкот – а не само изборот меѓу едното и другото овошје.