Некои луѓе забележуваат голема промена во холестеролот кога ќе ја сменат исхраната, додека кај други вредностите се менуваат многу помалку. Ново истражување предводено од Универзитетот Стенфорд укажува дека дел од разликата може да биде поврзан со генетиката, особено кога станува збор за внесот на заситени масти.
Научниците анализирале податоци од речиси 21.000 жени и откриле дека поврзаноста меѓу поголемиот внес на заситени масти и повисокиот ЛДЛ-холестерол била поизразена кај учесничките со поголема генетска предиспозиција за висок холестерол.
Истражувањето е објавено на 18 ноември во списанието „JACC: Advances“. Од Стенфорд нагласуваат дека резултатите не значат оти исхраната е неважна за луѓето со наследен ризик. Напротив, токму кај дел од нив начинот на исхрана може да биде особено значаен.
Што покажале податоците?
Учесничките биле дел од долгорочно американско истражување за здравјето на жените. На почетокот, нивната средишна возраст била 65 години. Тие дале податоци за својата исхрана во период од три месеци, направиле генетски анализи и им бил измерен холестеролот.
Истражувачите најпрво ја потврдиле познатата поврзаност меѓу поголемиот внес на заситени масти и повисоките вредности на ЛДЛ, често нарекуван „лош“ холестерол. Потоа провериле дали таа поврзаност се разликува според генетската предиспозиција.
Разликата била поизразена кај жените со повисок генетски ризик за зголемен ЛДЛ. Кај оние со помала предиспозиција, поврзаноста била послаба.
Тимот ги разгледувал и податоците за срцеви и мозочни удари. Кај четвртината учеснички со највисока генетска предиспозиција, поголемиот внес на заситени масти бил поврзан и со поголема веројатност за такви настани.
Гените не ја одредуваат целата приказна
Истражувањето ги споредувало генетските податоци, пријавената исхрана и здравствените резултати. Тоа не било експеримент во кој научниците на сите учеснички им доделиле иста исхрана.
Затоа резултатите покажуваат поврзаност на ниво на групи и не можат со сигурност да предвидат како холестеролот на конкретен човек ќе реагира на промена во менито. Потребни се дополнителни истражувања што ќе ги следат промените кај поединците.
Бидејќи анализата опфатила жени, резултатите не треба автоматски да се пренесуваат на сите мажи и на сите возрасни групи.
Од Стенфорд додаваат дека засега нема доволно докази генетските проценки користени во студијата рутински да служат за избор на исхрана за секој пациент.
На што може да се внимава во секојдневната исхрана?
Заситени масти има во различни намирници, меѓу кои помасни месни производи, путер и одредени млечни производи. Американското здружение за срце препорачува дел од нив да се заменуваат со извори на незаситени масти, како маслиново масло, јаткасти плодови и риба.
Поважно од една намирница е како изгледа исхраната во целина. Зеленчукот, овошјето, интегралните житарки и разновидните извори на протеини можат да бидат дел од урамнотеженото мени.
За лицата што веќе имаат покачен холестерол, резултатите се повод промените во исхраната да ги разгледаат со својот лекар. Препишаните лекови не треба самостојно да се прекинуваат врз основа на ова истражување.






