Швајцарските глечери брзо исчезнуваат: „Тие немаат никакви шанси во такви услови“

Швајцарските глечери – најбројните на Алпите – оваа година изгубија 5,5 отсто од својот волумен. Ова претставува втор најголем пад досега забележан, а експертите како причини ги наведуваат топлотните бранови и исклучително слабите врнежи од снег во текот на зимата, пренесува АП.

Во заедничка изјава, швајцарската служба за следење на глечерите GLAMOS и Швајцарската академија на науките предупредуваат дека, во такви услови, алпските глечери немаат шанси за долгорочен опстанок. Овој тренд се забрзува во последните години; само во изминатите пет години, волуменот на мраз во Швајцарија е намален за речиси една петтина.

Извештајот потврдува дека глобалното затоплување предизвикува сериозни штети во Европа, континент што се затоплува побрзо од другите. Матијас Хус, раководител на GLAMOS, наведува дека затоплувањето целосно може да се припише на климатските промени предизвикани од човекот. „Објаснувањето е едноставно. Без емисиите предизвикани од луѓето и фосилните горива, во моментов немаше да сведочиме на никакво затоплување“, рече тој.

Продолжување на негативниот тренд
Овогодишната загуба на мраз го продолжува трендот што следеше по рекордното повлекување во 2022 година, кога летните горештини, недостатокот на снег и сахарската прашина го забрзаа топењето. Хус, кој е и професор на институтот ETHZ, објаснува дека зимската снежна покривка е клучна од две причини.

„Прво, таа го штити изложениот мраз од топење. Колку подолго трае снежната покривка, толку подоцна започнува губењето на постариот мраз“, рече тој. „Второ, снегот е клучен за формирање нов мраз. Колку повеќе снег има, толку е поголема веројатноста тој да опстане на големи надморски височини и на крајот да се трансформира во нов слој на глечерот“, додаде Хус.

Топењето на Алпите не е изолиран случај. Експертите истакнуваат дека глобалното затоплување придонело и за дестабилизација на падините на Хималаите; уривањето на теренот таму во август предизвика катастрофални поплави во Непал. Сателитските снимки исто така откриваат значително намалување на глечерите на Гренланд и на Антарктикот во текот на изминатите педесет години.

Сериозни последици за Швајцарија и Европа
Иако апсолутната загуба на волумен на мраз оваа година беше помала отколку во 2003 година, процентуалниот пад е поголем. Тоа е така бидејќи вкупниот волумен на мраз денес е за околу една третина помал отколку пред 23 години, кога беше забележана релативна загуба од 3,5 проценти.

Забрзаното топење има сериозни последици. Само загубата од 2,2 билиони литри вода во периодот од јули до септември е четири пати поголема од годишната потрошувачка на вода на цела Швајцарија. Ова е особено значајно со оглед на тоа што земјата повеќе од половината од својата електрична енергија ја добива од хидроелектрани. Влијанието се чувствува и надвор од швајцарските граници, бидејќи Алпите ги напојуваат некои од најголемите европски реки – Дунав, По, Рајна и Рона.

Екстремното топење оваа година ја намали просечната дебелина на глечерите за 2,5 до 4 метри, додека на некои места јазиците на глечерите се истенчија и до 10 метри. Најголемо топење од почетокот на мерењата е забележано кај глечерите Алалин, Клариден, Рона и Алеч – при што последниот е најголем на Алпите. Истражувачките тимови на терен го проценуваа истекувањето на водата и пукнатините во мразот, а користеа и црвена боја за да го следат текот.

Текстот Швајцарските глечери брзо исчезнуваат: „Тие немаат никакви шанси во такви услови“ е превземен од МАКФАКС.