Студентката по археологија Елиз Залу не очекувала дека првиот ден од нејзиното прво ископување ќе ѝ донесе предмет за кој многу археолози сонуваат со години. Додека работела на локалитет во северна Англија, таа открила дел од златен синџир од римскиот период, зачуван под земја речиси две илјади години.
Синџирот е долг околу седум сантиметри и е пронајден во Редесдејл, во областа Нортамберленд. Откритието било направено летото 2026 година, за време на теренска обука организирана со учество на Универзитетот во Њукасл, кој ги објави деталите на 18 ноември.
На ископувањето учествувале 52 студенти од прва година, поделени во две групи. Секоја група поминала по две недели на терен, работејќи заедно со археолози и волонтери од локалната археолошка група.
За Елиз, изненадувањето дошло уште на самиот почеток. Таа раскажала дека пронаоѓањето на златниот синџир ѝ изгледало надреално, особено затоа што тоа бил нејзиниот прв ден на првото ископување.
Мал предмет со внимателно изработени алки
Иако е пронајден само дел од синџирот, неговата состојба им оставила силен впечаток на истражувачите. Според универзитетот, тој е толку добро зачуван што, доколку бил целосен, сè уште би можел да се носи.
Предметот бил изработен со римска техника на испреплетување алки. Наместо да бидат едноставно поврзани една со друга, прстенестите делови биле обликувани, превиткани и вткаени меѓусебно, создавајќи флексибилен синџир.
Ваквата изработка барала вештина и прецизност. Слични предмети се поврзуваат со вреден накит, украсни воени амајлии или со опрема што ја користеле лица со висок статус. Сепак, истражувачите не знаат кому точно му припаѓал пронајдениот синџир.
Археологот Ерик Турињи од Универзитетот во Њукасл истакнал дека пронаоѓањето златен предмет е искуство што на некои археолози не им се случува во текот на целата кариера. Уште поневообичаено е, посочува тој, такво откритие да направи студент на првиот ден на терен.
И други студенти пронашле предмети
Синџирот не бил единственото откритие на групата. Истиот ден, студентката Шенон Вуд пронашла превиткано парче олово со траги од латински натпис.
Истражувачите сметаат дека предметот можеби служел како трговски печат поврзан со сопственост, даноци или движење на стоки. Не ја исклучуваат ниту можноста да станува збор за лична порака или плочка со клетва. За неговата намена ќе бидат потребни дополнителни испитувања.
Следниот ден била откриена и украсена римска воена опрема со траги од позлата. Предметот можел да биде прикачен на појас, коњска опрема или на обвивка за меч, но неговата точна употреба останува предмет на процена.
Кон крајот на ископувањето, две студентки пронашле и мал врежан камен од карнеол, со приказ на римскиот бог Јупитер. Ваквите камења често се вградувале во прстени и се користеле како лични печати.
На локалитетот биле пронајдени и монети, керамика, врвови од копја и предмети од секојдневниот живот. Дел од керамиката носи изгребани имиња, што можеби ги означувале сопствениците.
Истражувачите го проучуваат Редесдејл за подобро да разберат како функционирал животот покрај северната граница на Римската Империја. Покрај војниците, таму живееле и работеле семејства, трговци и занаетчии, а секој пронајден предмет додава по еден дел во таа приказна.






